• TINHHOANET

Hố sụt đột ngột – Cơn ác mộng của người dân

Vụ sụt hố đột ngột năm 2013 ở một vùng ngoại ô thuộc bang Florida đã nuốt chửng Jeff Bush khi ông đang nằm ngủ trên giường, và hiện ngày càng xảy ra nhiều vụ sụt hố tương tự, đặc biệt là ở bang này. Đây đúng là cơn ác mộng kinh hoàng với người dân Florida.

Florida là nơi đặc biệt dễ ra sụt lún bởi vì nó nằm trên một phiến đá vôi khổng lồ mà tầng ngậm nước đang thấm qua và ăn mòn dần.

Khoảng 11 giờ tối ngày 28/2/2013, ở vùng ngoại ô phía đông Tampa, bang Florida, nước Mỹ, ông Jeff Bush, 37 tuổi, đang nằm ngủ trên giường thì mặt đất bỗng dưng mở ra và ông bị nuốt chửng.

Nghe tiếng nứt vỡ lớn, Jeremy Bush, em trai Jeff, lao vào phòng. “Mọi thứ biến mất”, anh nói với CNN. “Giường, ti vi của anh trai tôi. Anh trai tôi cũng biến mất”. Jeremy nhảy vào hố sụt trong nỗ lực tuyệt vọng để tìm anh trai. Nhưng khi mặt đất bắt đầu sụt nhiều hơn kéo thêm nhiều thứ đổ nát vào khoảng trống, một viên cảnh sát đã đến nơi để đưa Jeremy ra ngoài. Thi thể của Jeff không bao giờ được tìm thấy.

Vì sao lại sụt hố?

Đó là một hố sụt. Những sự việc bất ngờ này xảy ra trên khắp thế giới, nhưng những nơi như Florida đặc biệt dễ xảy ra hố sụt nhất bởi vì địa chất khu vực. Hàng trăm vụ việc như vậy đã xảy ra ở tiểu bang nắng ấm này hàng năm.

Clint Kromhout là nhà địa chất tai Viện Khảo sát Địa chất Florida ở Tallahasee muốn nói với mọi người rằng, có những thứ mà chúng ta có thể biết chắc về Florida: nắng ấm, bãi biển, bão tố và hố sụt.

Hố sụt hình thành khi đá sỏi hòa tan vào nước ngầm trong quá trình hàng trăm hay hàng ngàn năm để tạo thành những hốc trong lòng đất. Đến lúc nào đó, khi trần của hốc ngầm này không thể nào chịu nổi sức nặng của lớp địa chất phía trên, nó sẽ từ từ sụt xuống hay sụp đổ bất ngờ.

Đến lúc nào đó, khi trần của hốc ngầm không thể nào chịu nổi sức nặng của lớp địa chất phía trên, nó sẽ từ từ sụt xuống hay sụp đổ bất ngờ.

Florida là nơi đặc biệt dễ ra sụt lún bởi vì nó nằm trên một phiến đá vôi khổng lồ mà tầng ngậm nước đang thấm qua và ăn mòn dần.

Xác định khu vực có nguy cơ

Hố sụt là một hiện tượng tự nhiên nhưng hoạt động của con người có thể làm cho mọi việc xấu đi. Khai thác quá mức nước ngầm chẳng hạn có thể khiến các vách hố ngầm mất đi chỗ dựa. Thời tiết cũng là một nhân tố. Hạn hán làm mực nước xuống thấp còn mưa lớn trút xuống hàng tấn nước làm tăng sức ép lên trần các hố ngầm và cuối cùng dẫn đến đất sụt. Đó là những gì đã xảy ra ở Florida hồi tháng 6/2012 khi bão Debby tràn qua sau nhiều tháng hạn hán, để lại hàng trăm hố sụt trên đường đi.

Vào tháng 8/2013, Kromhout và đồng nghiệp Alan Baker được tài trợ 1 triệu USD để xây dựng một bản đồ cho thấy những khu vực dễ bị sụt đất. Bản đồ này áp dụng phương pháp thống kê, kết nối các bằng chứng về các hố sụt đã xảy ra với dữ liệu địa chất như độ sâu của lớp đá vôi hay cấu tạo của lớp trầm tích nằm trên để đưa ra dự đoán về khả năng xảy ra sụt đất ở một khu vực nào đó.

Khi hoàn tất vào mùa thu năm 2016, bản đồ sẽ thể hiện các mức độ dễ xảy ra sụt hố khác nhau bằng các màu sắc. Nó không chi tiết đến mức cho biết sẽ có hố sụt dưới nền nhà của bạn, nhưng nó sẽ cho biết những dấu hiệu nhận biết mà bạn phải tiếp tục theo dõi.

Mục đích chính là giúp cơ quan đối phó tình trạng khẩn cấp chuẩn bị cho cơn bão sắp tới mà có thể tạo ra nhiều hố sụt”, Kromhout nói.

Điều không thể tránh khỏi là người dân trên khắp Florida sẽ dùng tấm bản đồ này để xem liệu ngôi nhà của họ có khả năng nằm trên một hố sụt tiềm năng hay không, và điều này khiến mọi việc trở nên rắc rối.

Lo lắng không cần thiết?

Rõ ràng các chủ nhà rất muốn biết về tình trạng hố sụt để đảm bảo lợi ích của họ, nhất là khi có công ty có thể giúp họ khắc phục vấn đề. Chẳng hạn như công ty GeoHazards ở Gainesville, Florida, có thể lấp đầy các lỗ hổng bằng cách bơm vữa vào.

Ở một số hạt hay xuất hiện hố sụt, phí bảo hiểm tăng chóng mặt trong những năm qua. Ngoài ra còn có giá tâm lý nếu bạn phát hiện nhà mình có nguy cơ ngồi trên hố sụt. Nếu sống trong những căn nhà như vậy thì lúc nào bạn cũng có cảm giác căng thẳng và lo lắng. Bạn biết rằng nền của ngôi nhà không vững, và lúc nào bạn cũng tự hỏi liệu nó có bị sụp không.

Các hạt Hernando, Pasco, và Hillsborough thường được nhắc đến như là “thung lũng hố sụt”.

Do đó, một số người dân Florida đã nêu quan ngại về bản đồ nguy cơ hố sụt. Nếu nó không chính xác thì nó sẽ khiến người ta lo lắng một cách không cần thiết.

Một giải pháp hay hơn là phát hiện các hố sụt khi nó đang hình thành, và NASA có lẽ đã tìm ra cách làm từ trên cao với một loại radar có tên gọi là InSAR vốn giúp phát hiện những chuyển động nhỏ nhất trên mặt đất.

Mặt đất dịch chuyển

Khi một hố sụt lớn hình thành đột ngột ở Bayou Corne hồi tháng 8/2012, nuốt chửng mặt đất và khiến hàng trăm người dân phải rời đi vĩnh viễn, các nhà khoa học NASA đã quay lại hiện trường và phân tích các hình ảnh quét radar khu vực trước khi hố sụt xuất hiện. Họ phát hiện rằng mặt đất trước đó đã có sự chuyển động lớn, và di chuyển theo chiều ngang khoảng 10 inch về phía tâm nơi sắp xảy ra hố sụt một tháng trước khi nó bị sụt. Theo dõi những dấu hiệu nhận biết tương tự ở những nơi có nguy cơ sụt đất có thể là cách dự báo sớm để sơ tán người dân trước khi hố sụt xuất hiện.

Một hố sụt lớn hình thành đột ngột ở Bayou Corne hồi tháng 8/2012, nuốt chửng mặt đất và khiến hàng trăm người dân phải rời đi vĩnh viễn.

Không phải hố sụt nào cũng có sự biến dạng ở bề mặt trước khi nó sụt, do đó cách làm này không phải là phương cách thần kỳ”, ông Ron Blom là nhà khoa học chính tại phòng thí nghiệm JPL của NASA cho biết. Đồng tác giả công trình nghiên cứu về hố sụt ở Bay Corne cũng nói thêm: “Nhưng nó chắc chắn sẽ có ích trong hệ thống giám sát theo dõi. Bạn có thể có dữ liệu radar InSAR cho những khu vực có nguy cơ sụt lún và nếu bạn tình cờ thấy mặt đất dịch chuyển, bạn có thể đến tận nơi để xem chuyện gì đang xảy ra”.

Cả Blom và đồng nghiệp cùng nghiên cứu với ông, bà Cathleen Jones, biết chính phủ có kế hoạch đưa vào sử dụng hệ thống quan trắc như vậy ở Mỹ. Tuy nhiên, Jones có cảm giác rằng chính quyền đang bắt đầu xem xét rất nghiêm túc vấn đề hố sụt. Điều này không nhất thiết bởi vì các hố sụt ngày càng xảy ra thường xuyên hơn, và việc mở rộng các khu đô thị có nghĩa là các hố sụt ngày càng có nguy cơ ảnh hưởng đến con người và nhà cửa.

Theo BBC

x