Thiên An Môn năm 1989 là một biến cố lịch sử đẫm máu không thể xóa bỏ của Trung Quốc, hôm nay (4/6) đánh dấu 27 năm diễn ra sự kiện này. Cả thế giới lại lần nữa tổ chức tưởng niệm cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ đã dẫn đến đổ máu và thiệt mạng ít nhất 5.000 sinh viên tay không tấc sắt.

tinhhoa.net-fo9jwM-20150606-diem-nhan-qua-anh-bien-co-thien-an-mon-dam-mau-26-nam-truoc
Quân đội giải phóng Trung Quốc đành rời khỏi Bắc Kinh sau vài ngày Thiết quân luật, một số còn tham gia biểu tình vì được các sinh viên giải thích cảm hóa.

Cùng vào thời điểm này như mọi năm, chính quyền Trung Quốc ra sức ngăn chặn trước các nhóm có ý tổ chức buổi tưởng nhớ tập thể.

Hàng chục nhà bất đồng chính kiến và các đối tượng nằm trong diện tình nghi đã được công an ‘mời đi nghỉ mát’ trong tuần tưởng nhớ sự kiện, theo đài phát thanh Á Châu Tự Do. Trong khi đó ở Hồng Kông, hàng nghìn người đã tụ họp xuống đường ôn hòa, tổ chức lễ tưởng niệm các nạn nhân sinh viên đã nằm xuống.

Vào ngày kỷ niệm lần thứ 25 năm ngoái, chính quyền Đảng CSTQ đã thông qua một danh sách dài các biện pháp nhằm kiểm duyệt thông tin có liên quan đến biến cố Thiên An Môn và ra tay ngăn chặn trước các nhóm tưởng niệm, biều tình có thể.

Dưới sự chỉ đạo của cố lãnh đạo Đặng Tiểu Bình, quân đội giải phóng Trung Quốc đã huy động cả tăng giáp, bao vây ‘dọn sạch’ phong trào biểu tình ở Thiên An Môn trong vài đêm, hàng nghìn sinh viên tay không tất sắt đã bỏ mạng và thi thể không bao giờ có thể được tìm thấy.

Cố gắng ‘xóa bỏ lịch sử’

Chính quyền Đảng CSTQ hiện vẫn luôn cố gắng xóa bỏ phần lịch sử này ra khỏi kí ức người dân bằng cách ngăn chặn truy cập vào Google trong cả nước và kiểm duyệt tất cả các từ khóa nào có liên quan đến Thiên An Môn.

Chính quyền nước này không từ các biện pháp nào để ngăn chặn các hành vi được cho là ‘nhạy cảm’. Như việc bắt giữ và trục xuất nghệ sĩ nổi tiếng người Úc Guo Jian chỉ vì nhỡ “sáng tạo” nên mô hình quảng trường Thiên An Môn thu nhỏ bằng… thịt băm.

Sau đây là một số hình ảnh điển hình để mọi người cùng ôn lại sự kiện lịch sử.

Công an Trung Quốc thất bại trong việc đẩy lui một nhóm sinh viên biểu tình khởi đầu ngày 4/51989
Một chiếc xe tải bị mắc kẹt khi lọt vào đám đông biểu tình khu vực quảng trường Thiên An Môn ngày 17/5/1989
Cái chết của Hồ Diệu Bang cộng với những khó khăn kinh tế cả nước đang đối mặt, đã dẫn đến việc hàng trăm nghìn sinh viên tiến về quảng trường Thiên An Môn 21/5/1989
Một nhóm sinh viên Đại Học Bắc Kinh đã tuyệt thực sang ngày thứ 5 mệt mỏi ngồi nghĩ lấy sức trong buổi sáng. Cùng với sinh viên còn có hàng nghìn công nhân lao động, quân nhân, bác sĩ… tham gia xuống đường đòi cải cách
Cuộc tuyệt thực bắt đầu từ ngày 13/5 và đỉnh điểm lên đến 300.000 nghìn người
Ngày 20/5, chính quyền Bắc Kinh ra lệnh Thiết quân luật nhằm giải tán biểu tình
Quân đội giải phóng Trung Quốc đành rời khỏi Bắc Kinh sau vài ngày Thiết quân luật, một số còn tham gia biểu tình vì được các sinh viên giải thích cảm hóa.
Trực thăng quân đội đảo trên bầu trời kêu gọi đám đông biểu tình giải tán
Cuộc biểu tình đã chuyển sang tuần thứ 3, một số thủ lĩnh sinh viên đứng ra thuyết giảng cho đám đông và những người ủng hộ về kế hoạch dân chủ của họ
Tượng Nữ Thần Dân Chủ được chuyển đến Bắc Kinh ngày 30/5 để động viên tinh thần của đám đông biểu tình đang cắm trại tại đây.

Quân đội bắt đầu quay lại tìm cách giải tán đám đông biểu tình. Một thủ lĩnh sinh viên giơ cao biểu tượng chiến thắng khi thuyết phục được binh lính rút lui khỏi khu phía Tây.
Một phụ nữ bị kẹt trong cuộc giằng co giữa lực lượng biểu tình và quân đội, ngày 3/6.
Người biểu tình không có vũ khí nhưng sẵn sàng ném đất đá để đẩy lui lực lượng quân đội cố gắng chia cắt đám đông.
Bạo động bắt đầu nổ ra khi binh lính nổ súng, và người biểu tình đốt phá xe tăng nhằm ngăn chặn quân đội tiến sâu thêm vào ngày 4/6.
Xác chết thường dân nằm vắt khắp các nẻo đường tiến vào quảng trường, ngày 4/6/1989.
Ngày 5/6, số người chết tăng đột ngột khi binh lính được lệnh bắn thẳng vào người biểu tình.
Máu đổ trên quảng trường.
Chàng sinh viên đứng chặn đoàn xe tăng tiến vào quảng trường, bức ảnh trở thành biểu tượng của sự kiện lịch sử.
Tìm mọi cách để ngăn đoàn xe tăng tiến vào quảng trường, một nhóm sinh viên bỏ chạy khỏi hiện trường.
Ít nhất 10.000 người bị bắt giữ và số khác bị xử tử hay mất tích
Các bệnh viện bắt đầu quá tải vì người trúng đạn và thương tích do xô xát.
Ngày 9/6, Quân đội Nhân dân Trung Quốc đã chiếm giữ được khu vực quảng trường, tiến hành dọn dẹp và tẩy rửa các vết máu
Hàng đống sắt vụn như thế này được gom lại từ xe đạp và các phương tiện của sinh viên sau cuộc biểu tình
Nhà văn Mộ Dung Tuyết Thôn cho biết, nhà lãnh đạo Trung Quốc hiện nay là ông Tập Cận Bình có thể là một nhà lãnh đạo độc tài và hoang tưởng hơn thế hệ đi trước

Bruce Phan, tổng hợp