10 sự thật đáng kinh ngạc về Pompeii và vụ phun trào núi lửa Vesuvius

Trong nhiều thế kỷ qua, viễn cảnh về đợt thảm họa phun trào núi lửa Vesuvius khủng khiếp tại Pompeii cướp đi mạng sống của khoảng 15.000 cư dân đã bị chôn vùi vĩnh viễn trong đống tro tàn cùng toàn bộ thành phố đồ sộ…

10 sự thật đáng kinh ngạc về Pompeii và vụ phun trào núi lửa Vesuvius
10 sự thật đáng kinh ngạc về Pompeii và vụ phun trào núi lửa Vesuvius. (Ảnh qua arstechnica)

Cho đến ngày này, tưởng chừng đợt thảm họa tàn khốc ngày đó đang dần trôi vào quên lãng, thì một lần nữa con người hiện đại đã phát hiện, khai quật và khôi phục lại toàn bộ những phần còn lại của thành phố. Mọi thứ vẫn được bảo tồn gần như nguyên vẹn và đầy sống động, chúng cung cấp cho con người nhiều sự thật hấp dẫn về một nền văn minh cổ đại huy hoàng.

1. Không ai biết rằng Vesuvius là một ngọn núi lửa kể từ khi nó phun trào trong hơn 1.800 năm

Vào đầu Công nguyên, nhà địa lý học nổi tiếng Strabo căn cứ vào đặc trưng mẫu đất Vesuvius từng tuyên bố rằng ngọn núi lửa này đã ngừng hoạt động nhưng trên thực tế đã không phải như vậy. 

Người dân ở Pompeii ngày ấy hầu như không hề biết họ đang phải đối mặt với điều gì. Họ chỉ thấy Pompeii dễ bị những trận động đất nhỏ, nhưng không mấy ai quan tâm đến những dấu hiệu cảnh báo này, mãi cho đến khi nó phun trào và tước đi sinh mạng của toàn bộ cư dân trong thành phố.


Đồng hồ Casio giá SHOCK!

2. Pompeii ban đầu không phải là một thành phố La Mã

Qua những tàn tích được khai quật lại bạn sẽ lầm tưởng rằng Pompeii là một thành phố của người La Mã, nhưng các nghiên cứu đã phát hiện rằng Pompeii ban đầu được thành lập bởi người Oscar vào thế kỷ thứ 6 hoặc thứ 7 trước Công nguyên. 

Pompeii ban đầu không phải là một thành phố La Mã
Pompeii ban đầu không phải là một thành phố La Mã. (Ảnh: Getty images)

Rất lâu sau, vào thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên, thì Pompeii đã bị người La Mã chinh phục. Bằng chứng là sau cuộc khai quật ở Pompeii, một số vật thể từ văn hóa Hy Lạp đã được tìm thấy, điều này càng chứng minh thực tế rằng người Hy Lạp đã từng sinh sống ở Pompeii.

3. Pompeii vẫn chưa được khám phá trong 1.500 năm sau khi núi lửa phun trào thảm khốc

Dường như thật khó hiểu khi mà cả một thành phố có thể bị xóa sổ và lãng quên khỏi lịch sử loài người lâu như vậy, kể từ khi Pompeii bị chôn vùi trong đống tro tàn núi lửa trong nhiều thế kỷ. 

Nhiều tàn tích để lại vẫn còn rất nguyên vẹn.
Nhiều tàn tích để lại vẫn còn rất nguyên vẹn. (Ảnh: © Depositphotos.com)
(Ảnh: © CESARE ABBATE/AFP)
 

Mãi đến năm 1599, Pompeii mới vô tình được một nhà kiến ​​trúc sư người Ý Domenico Fontana phát hiện trong khi ông đang đào một đường hầm nước. Tuy nhiên, đến năm 1748, việc khai quật ở Pompeii mới bắt đầu được tiến hành, trong đó đứng đầu là Karl Weber, một kỹ sư người Thụy Sĩ, và cuộc hành trình khám phá này cho đến nay vẫn đang được thực hiện.

4. Nếu gió thổi theo hướng khác có thể Pombeii đã thoát khỏi cảnh bị hủy diệt

Ngày 24/8/79, cũng là ngày định mệnh của toàn dân thành phố Pombeii. Nếu như bình thường vào những ngày hè, ngọn gió sẽ thổi theo hướng Tây Nam và khi ấy rất có thể sẽ thổi tung được tro bụi của núi lửa ra khỏi Vịnh Naples. Tuy nhiên, vào cái ngày khủng khiếp đó, gió ở Pompeii lại đi theo hướng tây bắc, khiến tro bụi từ vụ phun trào chết người bị thổi thẳng vào Pompeii khiến cả thành phố bị chôn vùi toàn bộ.

5. Lần phun trào cuối cùng của núi Vesuvius là vào tháng 3 năm 1944, trong Thế chiến II

Người ta tin rằng núi Vesuvius đã phun trào tổng cộng 200 lần trước đó.

Lần phun trào cuối cùng của núi Vesuvius là vào tháng 3 năm 1944, trong Thế chiến II
Lần phun trào cuối cùng của núi Vesuvius là vào tháng 3 năm 1944, trong Thế chiến II. (Ảnh: Không quân Hoa Kỳ / commons.wik mega.org)

Kể từ thế kỷ 18 nó đó phun trào tổng cộng 20 lần. Trong đó 6 lần vào thế kỷ 18, 8 lần vào thế kỷ 19 và 1 lần vào năm 1906, 1929 và 1944… Sau đó thì không còn vụ phun trào nào xảy ra nữa kể từ năm 1944. 

Đến ngày nay, núi Vesuvius được coi là một trong những ngọn núi lửa nguy hiểm nhất trong lịch sử loài người. 

6. Vụ phun trào bắt đầu vào sáng ngày 24/8/79 (Sau Công nguyên)

Thảm kịch kinh hoàng này đã xảy ra vào ngày 24/8/79 rơi đúng sau ngày lễ hội tôn giáo dành cho Vulcan. Núi Vesuvius đã phun trào và phun ra những khối nham thạch khổng lồ, khí núi lửa, tro núi lửa và đá nóng chảy với tốc độ 1,5 triệu tấn mỗi giây, lên độ cao 33 km và với tốc độ 100 km mỗi giờ.

Vụ phun trào bắt đầu vào sáng ngày 24/8/79 (Sau Công nguyên)
Vụ phun trào bắt đầu vào sáng ngày 24/8/79 (Sau Công nguyên). (Ảnh: Ann Ronan Picture)

25 mét hỗn hợp độc hại của khí, dung nham và tro đã chôn vùi các thành phố Pompeii, Stabiae và Herculaneum và kéo dài trong 24 giờ. Cuối cùng, nó đã giải phóng 100.000 lần năng lượng nhiệt, tương đương với năng lượng nhiệt của các vụ đánh bom ở Hiroshima-Nagasaki. 

7. Pompeii có thể bảo tồn gần như hoàn hảo các vật thể cổ trong nhiều thế kỷ

Vào năm 1748, Pompeii đã được tái phát hiện và khai quật, cung cấp một hồ sơ khảo cổ vô cùng quí giá về cuộc sống hàng ngày của nền văn minh cổ đại. 

Người bị hóa đá. (Ảnh: shutterstock)
Có cả động vật vẫn còn nguyên vẹn. (Ảnh: AP)
 

Do các lớp tro và đá bọt dày, cũng như không có không khí và độ ẩm, các cổ vật được tìm thấy ở Pompeii đã được bảo quản hoàn hảo. Những cổ vật này đã cung cấp cái nhìn sâu sắc và chi tiết về cuộc sống của người Pompeii, nó thực sự sống động dù chỉ là những khoảnh khắc trước vụ phun trào bi thảm xảy ra, người dân bị đóng băng ngay tại nơi họ đã ngã xuống và các tòa nhà của Pombeii cho đến nay vẫn còn nguyên vẹn.

8. Pompeii là một thành phố phát triển với nhiều địa danh văn hóa và người giàu lui tới

Trước khi xảy ra vụ phun trào núi lửa bi thảm, Pompeii từng là một thành phố nghỉ dưỡng thịnh vượng với gần 15.000 cư dân sinh sống, nằm gần thành phố Naples ngày nay.

 Pompeii từng là một thành phố nghỉ dưỡng thịnh vượng với gần 15.000 cư dân sinh sống, nằm gần thành phố Naples ngày nay.
Pompeii từng là một thành phố nghỉ dưỡng thịnh vượng với gần 15.000 cư dân sinh sống, nằm gần thành phố Naples ngày nay. (Ảnh: depositphotos.com)

Thành phố có một hệ thống nước phức tạp, nhà thi đấu, cảng, sân vận động và nhà hát. Pompeii được coi là một khu nghỉ mát cho những người giàu La Mã dành cho kỳ nghỉ của họ.

Pompeii được coi là một khu nghỉ mát cho những người giàu La Mã dành cho kỳ nghỉ của họ.
Pompeii được coi là một khu nghỉ mát cho những người giàu La Mã dành cho kỳ nghỉ của họ. (Ảnh: depositphotos.com)

Pombeii còn là thành phố mà sự thịnh vượng của nó dựa vào ngành kinh doanh buôn bán nô lệ, những kẻ giàu có vô nhân tính tìm đến đây để ăn chơi sa đọa và ngược đãi nô lệ. “Tội ác dẫn đến diệt vong” đã được tìm thấy trên một bức tường trong thành phố, có lẽ đây là khoảnh khắc cuối cùng cảnh tỉnh của một ai đó trước giây phút xảy ra thảm họa.

9. 2,6 triệu người đến thăm núi Vesuvius và Pompeii mỗi năm

Ngày nay, Pompeii là một trong những điểm du lịch nổi tiếng nhất nước Ý và được xếp vào Di sản Thế giới do UNESCO công nhận. Có khoảng 2,6 triệu người ghé thăm Pompeii mỗi năm vào mùa hè, và hơn 10.000 du khách mỗi ngày.

2,6 triệu người đến thăm núi Vesuvius và Pompeii mỗi năm
2,6 triệu người đến thăm núi Vesuvius và Pompeii mỗi năm. (Ảnh: depositphotos.com)

10. Vesuvius có thể sẽ phun trào trở lại

Vụ phun trào núi lửa Vesuvius mới nhất diễn ra vào năm 1944, đã cướp đi sinh mạng của 26 người. Ngày nay, các nhà chức trách Ý liên tục theo dõi hoạt động của núi lửa, vì nó được biết đến là ngọn núi lửa hoạt động duy nhất trên lục địa châu Âu.

Vụ phun trào núi lửa Vesuvius mới nhất diễn ra vào năm 1944, đã cướp đi sinh mạng của 26 người.
Vụ phun trào núi lửa Vesuvius mới nhất diễn ra vào năm 1944, đã cướp đi sinh mạng của 26 người. (Ảnh: depositphotos.com)

Có những kế hoạch sơ tán khẩn cấp đã được thiết kế riêng cho ngọn núi lửa này và cho 3 triệu người sống trong bán kính 20 dặm (32 km) từ miệng núi lửa.

Bạn nghĩ gì về những sự thật này? Bạn có nghĩ rằng Pompeii và núi Vesuvius ẩn giấu nhiều bí mật bí ẩn mà chúng ta chưa làm sáng tỏ? Hãy chia sẻ ý kiến ​​của bạn với chúng tôi trong phần bình luận nhé.

Bình Hòa biên dịch