Người tiêu dùng đang ngày càng nhận thức rõ hơn về tác hại của các chất hóa học được dùng trong ngành công nghiệp thực phẩm. Điều này ảnh hưởng đến túi tiền của các nhóm lợi ích. Do đó, họ đang dựa vào truyền thông để gây nhầm lẫn.

Truyền thông được "thuê" để gây nhầm lẫn về ngành công nghiệp thực phẩm. Ảnh 1
Truyền thông được “thuê” để gây nhầm lẫn về ngành công nghiệp thực phẩm . (Ảnh qua GMWatch)

Người tiêu dùng đang ngày càng nhận thức rõ hơn về thuốc trừ sâu hóa học, phụ gia thực phẩm, thuốc kháng sinh, thuốc tăng trưởng. Do đó, nhiều người chuyển sang tiêu dùng thực phẩm hữu cơ và có xu hướng phản đối các công ty hóa chất thực phẩm sản xuất các hóa chất độc hại và các thương hiệu lớn trong ngành công nghiệp thực phẩm.

Các sản phẩm thực phẩm hữu cơ đã có mặt khắp nơi. Điều này đã làm ảnh hưởng đến sự tăng trưởng của ngành thực phẩm thông thường và họ sẵn sàng tác động đến phương tiện truyền thông để giữ lấy thị phần.

Gần đây, ba người phụ nữ là Kari Hamerschlag, Anna Lappé và Stacy Malkan đã công bố bản báo cáo Spinning Food: “Làm thế nào các nhóm mặt trận công nghiệp thực phẩm và truyền thông bí mật đang định hình câu chuyện về thực phẩm”.

Trong bản báo cáo, những chiến thuật mà các công ty hóa chất và thực phẩm lớn sử dụng để chống lại phong trào thực phẩm hữu cơ đã bị vạch trần. Các công ty này đang chi hàng trăm triệu USD cho các chiến dịch tiếp thị (PR) lén lút, sử dụng các nhóm mặt trận để phát tán các thông điệp chống thực phẩm hữu cơ và các nhà hoạt động. Bên cạnh đó, họ biện hộ cho việc tiếp tục sử dụng thuốc trừ sâu tổng hợp, kháng sinh, GMO (thực phẩm biến đổi gen) và hóa chất phụ gia. Các Big Food đang đưa thông điệp của họ lên các trang truyền thông lớn nhất và các bản tin thời sự buổi tối.

Báo cáo tiết lộ, 4 trong số các hiệp hội thương mại hóa chất và thực phẩm lớn nhất đang chi hơn nửa tỷ USD từ năm 2009-2013. 14 trong số các nhóm mặt trận lớn nhất làm việc cho ngành công nghiệp này đã chi khoảng 126 triệu USD trong cùng thời gian kể trên và thường không tiết lộ đầy đủ nguồn tài trợ của họ đến từ đâu.

Nhóm phía trước chi tiêu
Bảng biểu ở trang 9 của bài báo cáo. (Ảnh qua foodbabe.com)

Và rốt cuộc các phương tiện truyền thông đang đưa những tin như:

“Thực phẩm hữu cơ không tốt hơn thực phẩm thông thường và không đáng tiền”.

“Ngành sản xuất thịt tại Hoa Kỳ là an toàn, hiệu quả và không lạm dụng kháng sinh”.

“Chúng tôi cần GMO để nuôi sống thế giới”.

“Thực phẩm hữu cơ là của chủ nghĩa tinh hoa”.

Cuộc chơi về lợi ích doanh nghiệp

Big Food và các công ty hóa chất đang lợi dụng nhiều nhóm mặt trận để quảng bá các thông điệp trên truyền thông. Đi xa hơn nữa, họ đào tạo nông dân, blogger và khoa học gia độc lập để làm nguồn tham khảo cho các nhà báo. Trái với vẻ ngoài trung lập, sự thực là các nhóm mặt trận được các công ty PR có kinh nghiệm hoặc các nhóm thương mại điều hành. Các nhóm mặt trận này và các “sứ giả” được họ đào tạo hay phát biểu trên các phương tiện truyền thông mà không hề đề cập rằng ai đã thuê họ.

Báo cáo Spinning Food cho thấy tất cả các nhóm mặt trận lớn đang tuyên truyền cho ngành công nghiệp thực phẩm cũ.

Chẳng hạn, các công ty công nghệ sinh học và hóa học như DuPont, Dow, Monsanto đã tài trợ cho nhóm mặt trận Liên minh Nông dân và Người chăn nuôi Hoa Kỳ (USFRA) khoảng 10 triệu USD/năm để quảng bá kháng sinh cho vật nuôi ở trang trại, GMO và thuốc trừ sâu. Họ đã đào tạo hơn 8.500 nông dân và chủ trang trại ở 22 tiểu bang thành những người phát ngôn. Người tham gia sẽ được học cách thu hút người tiêu dùng, sử dụng các điểm nói chuyện của USFRA và nghiên cứu về thái độ của người tiêu dùng. Những phát ngôn viên được đào tạo này đã xuất hiện trên các phương tiện truyền thông mà không tiết lộ ra mối quan hệ với nhóm.

Ví dụ, một “sứ giả công cộng” được đào tạo cho USFRA chỉ được giới thiệu trên tờ Star Tribune rằng “Suzanne Vold là nông dân chăn nuôi bò sữa ở bang Minnesota và là mẹ của ba đứa con”.

Các nhóm mặt trận

Trung tâm về Tính toàn vẹn thực phẩm (CFI) cũng đã đưa ra thông điệp để công chúng bớt lo ngại phụ gia thực phẩm:

“Khi có vấn đề phát sinh, các đội được khởi động để xác định cách thức can thiệp vào vấn đề. Ví dụ, khi Subway phản ứng với sức ép từ blogger có tên Food Babe và tuyên bố sẽ ngừng sử dụng azodicarbonamide trong bánh mì của mình, Nhóm tư vấn vấn đề đã nhanh chóng thêm thông tin khách quan, dựa trên thực tế vào cuộc trò chuyện”, trung tâm về Tính toàn vẹn thực phẩm, tháng 8/2014

Blogger nữ Food Babe đã bị nhóm trên tấn công mạnh mẽ do cô đã mở ra chiến dịch loại bỏ phụ gia thực phẩm – chất phụ gia bị cấm hoặc đưa vào quy chế ở các quốc gia khác vì rủi ro sức khỏe. Chiến dịch của cô đã được nhiều nhà khoa học và tổ chức người tiêu dùng ủng hộ, cũng như rất nhiều bằng chứng cho thấy thuốc trừ sâu tổng hợp có thể gây ung thư và gây ngộ độc thần kinh, mang đến tác hại xấu cho sức khỏe con người và môi trường. Thế nhưng cô đã bị các nhóm mặt trận công kích: “Cô không đủ trình độ”, “cô không phải là nhà khoa học” và bị làm mất uy tín bằng cách tìm ra những lỗi nhỏ trong các blog cũ của cô.

Các nhóm mặt trận khác, như Liên minh Thực phẩm và Nông nghiệp Hoa Kỳ, được những nông dân sản xuất truyền thống tài trợ, đã liên tục tấn công chiến dịch Dirty Dozen Guide của EWG chống lại thuốc trừ sâu trong sản phẩm thông thường. Một số nhóm mặt trận khác như Hội đồng về Thông tin Công nghệ sinh học của Bỉ Liên minh Ủng hộ thực phẩm an toàn và giá cả phải chăng thì ủng hộ GMO, Hiệp hội Giữ thực phẩm giá cả phải chăng lại ủng hộ các nhà sản xuất thịt và trứng thông thường (không hữu cơ).

Các công ty thực phẩm và hóa chất muốn “chinh phục” phụ nữ

Quảng cáo của Monsanto có mặt trên các ấn phẩm của phụ nữ như Shape, Parent, và O Magazine. Họ sử dụng một số chiến thuật truyền thông để nhắm vào nữ giới vì phụ nữ “chiếm hơn 70% chi tiêu của người tiêu dùng và hầu như chịu trách nhiệm mua thực phẩm”. Trang web của SafeFruitsAndVeggies.com, được Liên minh Thực phẩm và Nông nghiệp Hoa Kỳ tài trợ, đã đăng biểu ngữ lớn “CÁC BÀ MẸ XỨNG ĐÁNG BIẾT ĐƯỢC SỰ THẬT” trên trang chủ và liên kết đến bài viết của một “blogger đang làm mẹ” để bảo vệ lập trường của họ chống lại hướng dẫn về thuốc trừ sâu của EWG.

The Pork Network đang cảnh báo nông dân về “Crunchy Mamas”, làm các bà mẹ đang lo lắng về các điều kiện trong các trang trại công nghiệp trở nên giận dữ hơn. Một số công ty Big Food và nhóm mặt trận CommonGround đã tài trợ các hội nghị BlogHer Network (mạng blog phụ nữ lớn nhất nước Mỹ) để tác động đến nội dung trên các blog. Năm 2018, Monsanto đã trả cho mỗi blogger 150 USD để tham dự một bữa trưa sau hội nghị BlogHer để tìm hiểu về “nguồn gốc của thức ăn” và “làm thế nào nông dân sử dụng ít tài nguyên hơn để cung cấp thực phẩm cho dân số ngày càng tăng”. Blogger Food Babe cho biết đang có những nổ lực để gây mất uy tín của cô và các blogger nữ khác, đặc biệt là các bà mẹ đang cố gắng thay đổi hệ thống thực phẩm không lành mạnh hiện nay.

Blogger Food Baby cho rằng, những người đang ủng hộ thực phẩm hữu cơ và an toàn đều đang chống lại các tập đoàn lớn (và các nhóm mặt trận mờ ám) với ví tiền khổng lồ. Tuy nhiên, để các thông điệp phát tán trên truyền thông về thực phẩm được trung thực và cân bằng thì cần nhiều nỗ lực hơn nữa.

Xuân Nhạn, theo Foodbabe

Xem thêm: