“Tấm bản đồ vũ trụ” 5.000 năm tuổi – Bí ẩn chưa có lời giải đáp từ các nhà khảo cổ

Phiến đá có niên đại 5.000 năm tuổi, chạm khắc hàng chục rãnh xoắn và hình học kì lạ, được mô phỏng như một tấm bản đồ vũ trụ cổ đại, là một đề tài bí ẩn chưa có lời giải đáp thôi thúc những nhà khảo cổ học tìm ra nguồn gốc của nó.

Một trong những đề tài bí ẩn hấp dẫn nhất từ trước đến nay là đi tìm ý nghĩa của phiến đá Cochno. (Ảnh Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Scotland)

Với hàng chục xoắn ốc có rãnh, vết lõm khắc, dạng hình học, và nhiều mô hình bí ẩn nữa, phiến đá Cochno nằm ở Tây Dunbartonshire, Scotland, được coi là chứa ví dụ tốt nhất về cốc và vòng chạm khắc trên khắp châu Âu thời Đồ Đồng.

Trong 50 năm qua, nó đã được chôn sâu dưới nhiều mét đất và thảm thực vật do người cổ đại cố gắng bảo vệ di tích khỏi bị phá hoại vào thời điểm đó. Tuy nhiên, phiến đá một lần nữa lại được khai quật để nghiên cứu sâu hơn về những biểu tượng bí ẩn xuất hiện với hy vọng tìm ra một bí mật nào đó.

Phiến đá kích thước 13×7,9m và có khoảng 90 vòng chạm khắc phức tạp – được coi là một trong những bộ hình khắc đẹp nhất Scotland, theo nhiều nhà nghiên cứu bản đồ vũ trụ. Lần đầu tiên được phát hiện bởi Rev James Harvey vào năm 1887 ở trang trại gần khu đất nhà Faifley trên Clydebank.

Nó được bao phủ bởi hơn 90 vết khắc sâu, được gọi là dấu cốc và vòng. Những chiếc cốc và vòng tròn được cho là có niên đại khoảng 5.000 năm, kèm với một cây thánh giá thời tiền Kitô giáo đặt trong một hình bầu dục, với 4 vết bàn chân, mỗi bàn chân chỉ có 4 ngón. Nhờ loạt dấu hiệu chạm khắc như trên, phiến đá Cochno đã được công nhận về tầm quan trọng đối với quốc gia và trở thành di tích lịch sử.

Các nhà khảo cổ học sẽ sử dụng công nghệ hình ảnh 3D để tạo ra một bản ghi kỹ thuật số về những dấu vết của hòn đá với hy vọng nó sẽ cung cấp thêm thông tin về lịch sử và về người đã tạo ra nó 5.000 năm trước.

Mặc dù ý nghĩa nguyên sơ mang trên phiến đá Cochno đã mất, nhiều giả thuyết được đưa ra giải thích sự hình thành của nó bao gồm những ý tưởng như: một văn bản cổ đại, bản đồ các vì sao trên trời, ý nghĩa tâm linh tôn giáo hoặc đơn giản chỉ là những hình vẽ trang trí.

Không có sự đồng thuận ý kiến giữa các nhà khảo cổ để giải thích ý nghĩa của những biểu tượng phức tạp xuất hiện trên bề mặt của phiến đá. Đây liệu có phải là một tấm bản đồ của bầu trời hay Trái đất? Hay là một nơi tổ chức những nghi thức tế cúng?

Một vài người cho rằng phiến đá là một cổng thông tin, trao đổi giữa sự sống và cái chết, tượng trưng cho sự tái sinh.

Một số nhà khảo cổ học lý luận rằng những hình vẽ phức tạp hình vòm, đường và vành đai là một biểu hiện cổ xưa của nghệ thuật đá đã được tìm thấy ở nhiều nơi trên thế giới.

Theo các chuyên gia, những biểu tượng này có từ thời Đồ Đá Mới và Đồ Đồng, nhưng một vài thì được tìm thấy từ thời Đồ Sắt.

Nhà nghiên cứu Alexander McCallum đề xuất rằng đá Cochno là một bản đồ mô tả các khu định cư khác trong thung lũng Clyde.

Những dấu hiệu đáng kinh ngạc gợi nhớ đến các vòng tròn trồng trọt khổng lồ thường được cho là do nền văn minh ngoài Trái đất. Thật thú vị, những tấm tương tự khác đã được tìm thấy ở phía Bắc của Tây Ban Nha, Mexico, Hy Lạp và thậm chí ở Ấn Độ. Ngay cả ngày nay, nó hoàn toàn vẫn còn là một bí ẩn như những thông điệp được khắc trên phiến đá. Những hình vẽ phức tạp có thể là biểu tượng của bộ tộc, dấu ngăn cách biên giới (như trên bản đồ), các biểu tượng của vũ trụ hoặc khe chứa chất lỏng trong những nghi thức nghi lễ, và hàng trăm những đề xuất khác.

Bản đồ hình khắc trên phiến đá Cochno. (Ảnh: The Modern Antiquarian)

Chúng cũng có thể là những hình được trang trí đơn giản. Một cách giải thích khác cho rằng đây là những hình tượng liên kết con người tiền sử với những nghệ sĩ trừu tượng thế kỷ XX.

Tiến sĩ Kenny Brophy thuộc Đại học Glasgow, chuyên gia nghiên cứu khảo cổ đi thị, là người chỉ huy cuộc khai quật, ông miêu tả trải nghiệm khi lần đầu tiên nhìn thấy phiến đá trong vòng 51 năm qua, ông nghĩ đây như một cơ hội “chỉ có một lần trong đời”

“Tôi đã từng nghe một cậu bé nhắc đến đá Cochno, lịch sử đã nhiều lần ghi chép về nói, nhưng tôi chưa bao giờ từng nhìn thấy nó cho tới tận bây giờ”.

Theo AO