Phát hiện bãi đá cổ Mù Cang Chải

31/07/15, 07:00 Tin Tổng Hợp

Bảo tàng tỉnh Yên Bái đã tổ chức thám sát khu vực bãi đá cổ huyện Mù Cang Chải vừa được phát hiện nằm trong danh thắng quốc gia ruộng bậc thang.

Đoàn công tác đo đạc, chụp hình bãi đá cổ

Điều bất ngờ, bãi đá cổ ngoài hình ruộng bậc thang còn có nhiều hình thù khác nhau mang những khát vọng của người xưa về một vùng đất khắc nghiệt của miền Tây Bắc…

Ruộng bậc thang huyện Mù Cang Chải năm 2007 đã được Bộ VH-TT&DL xếp hạng di tích danh thắng cấp quốc gia cho hơn 500 ha ở 3 xã La Pán Tẩn, Chế Cu Nha và Dế Xu Phình. Một di sản văn hóa do những “nghệ sĩ chân đất” là người dân nơi đây qua rất nhiều thế hệ tạo nên, đã làm mê mẩn bao nhiêu du khách trong và ngoài nước khi đặt chân tới đây vào mùa nước đổ hay mùa lúa chín.

Có ai ngờ rằng di sản văn hóa vô cùng độc đáo được tạc vào vách núi giữa lưng chừng trời này đã sinh ra từ “bản thiết kế” trên đá do người xưa cách đây vài thế kỷ tạo nên. Đó là khi các chuyên gia của Bảo tàng Yên Bái vừa mới khám phá ra, những trang sử thi đầu tiên bằng đá được lật mở, hé lộ khát vọng vô bờ bến của người xưa trên vùng đất tưng bừng gió nắng giữa mây trời nơi đây.

Ruộng bậc thang Mù Cang Chải mùa nước đổ

Bãi đá cổ nằm ở các xã: Chế Cu Nha, La Pán Tẩn, Lao Chải, Dế Xu Phình… Qua cuộc thám sát đầu tiên của Bảo tàng tỉnh Yên Bái phát hiện ra bãi đá cổ ở các thôn Tàng Ghênh, Hú Trù Lìn, Hồng Nhì Pá, trong đó tập trung nhiều nhất ở thôn Tàng Ghênh thuộc xã Lao Chải, cách thị trấn Mù Cang Chải 13 km về phía Lai Châu bên kia dòng Nậm Kim.

Thống kê sơ bộ có khoảng 20 tảng đá mồ côi nằm rải rác trên các nương rẫy, ven đường và quanh các thôn bản. Các tảng đá có khối lượng từ 2-50m3. Những tảng đá được người xưa chọn khắc là những tảng đá nằm ở vị trí thoáng, đứng trên các tảng đá có thể nhìn ra khắp bốn phương trời. Hình dạng các tảng đá: Hình tháp, hình trái núi, hình con rùa hoặc như một trang giấy mở ra trước thiên nhiên hùng vĩ.

Các hình khắc trên các tảng đá phần lớn là ruộng bậc thang, chim hạc, ngựa trời, bản đồ thiên văn, âm dương ngũ hành… cùng rất nhiều ký tự, có thể ngờ rằng đó là chữ viết cổ xưa.

Hình ruộng bậc thang khắc trên đá

Qua các hình khắc trên đá chúng ta có thể giải mã khát vọng của người xưa trên vùng đất giữa lưng trời nơi đây. Trước hết là ước mơ chinh phục thiên nhiên cho sự sinh tồn. Hệ thống ruộng bậc thang tạc vào vách núi leo qua các tầng mây chính là khát vọng chinh phục thiên nhiên.

Ruộng bậc thang Mù Cang Chải di sản văn hóa quốc gia

Mù Cang Chải nằm ở phía tây tỉnh Yên Bái nắng gió tơi bời, với 6 tháng mùa khô đất đai, cây cỏ xơ xác lại thêm mùa đông giá lạnh nên không thể trồng bất cứ loại hoa màu nào. Sau nhiều năm phát nương làm rẫy đất đai nơi đây bị rửa trôi trở nên sa mạc hóa, bởi thế người ta phải mở ruộng bậc thang để đảm bảo cho sự sinh tồn. Trải qua rất nhiều thế hệ, hàng ngàn ha ruộng bậc thang tầng tầng lớp lớp leo lên tận trời cao, đã biến vùng đất khô khát Mù Cang Chải trở thành bức tranh đẹp mê hồn.

Đoàn công tác Bảo tàng tỉnh Yên Bái thám sát bãi đá cổ

Ông Lý Kim Khoa, PGĐ Bảo tàng tỉnh Yên Bái cho biết: Bảo tàng tỉnh Yên Bái mới chỉ khảo sát, thám sát bước đầu, bởi bãi đá cổ Mù Cang Chải nằm rất rộng, chúng có mặt trên nương rẫy, trong rừng, quanh các tràn ruộng và những thôn bản.
Do kinh phí có hạn cũng như cần có nhiều thời gian tìm kiếm, thống kê, đánh giá, giải mã… nên rất cần sự hỗ trợ của Nhà nước và tổ chức xã hội cũng như các nhà khoa học để bảo vệ những hình khắc quý giá trước khi chúng bị tàn phá.

Hình chim hạc, loài chim thuộc bộ cò, rất có thể nơi đây từng xuất hiện loài chim này, nơi chúng kiếm ăn ở trên các chân ruộng bậc thang hay ven dòng Nậm Kim. Loài chim gắn với ruộng đồng, đầm nước là khát vọng một vùng đất chan hòa nước, không phải chịu sự khô khát cháy nắng gió mỗi khi mùa khô tới?

Trong một phiến đá người ta thấy hình đầu chú ngựa ngẩng cao đang hướng lên trời cao. Ngựa là con vật gần gũi với người vùng cao, ngoài việc chuyên chở nông sản ngựa còn là phương tiện đi lại của người dân cách nay vài thập kỷ. Gia đình nào nhiều ngựa là thể hiện sự giàu có và đẳng cấp của mình. Ngựa là niềm khát khao của mỗi gia đình và mỗi người.

Trên một tảng đá nơi chóp đỉnh người ta nhìn thấy hình khắc nom như bản đồ thiên văn, hoặc có thể là hình âm dương ngũ hành. Dựa vào đây người xưa đoán biết mưa nắng, tính toán mùa vụ, đánh dấu các vì sao trên trời. Bởi trên chỏm tảng đá đó có rất nhiều chỗ lõm trong các hình khắc bao quanh.

Theo các chuyên gia ở Bảo tàng tỉnh Yên Bái, chủ nhân của những hình khắc trên bãi đá cổ ở Mù Cang Chải chính là tộc người Mông, họ khắc vào thế kỷ XVI-XVII, cách nay khoảng 300-400 năm.

Điều đặc biệt, dường như có mối liên hệ giữa người xưa và người hôm nay, nên mặc dù các khối đá cổ đó nằm trên nương rẫy hay quanh các thôn bản, nhưng người dân không phá phách hay làm biến dạng các hình khắc. Họ cho rằng những hình khắc là lời nhắn gửi thiêng liêng của cha ông tới thế hệ hôm nay và mai sau.

Hình khắc chim hạc

Hình khác đầu chú ngựa

Hình khắc bản đồ thiên văn hay âm dương ngũ hành?

Thông điệp và khát vọng của người xưa qua các hình khắc trên bãi đá cổ, chúng ta chỉ phỏng đoán chứ chưa thể giải mã được.

Theo Báo Nông nghiệp VN

Ad will display in 09 seconds

Đối thoại với Thần: Đời người rốt cuộc mang theo được những gì?

Ad will display in 09 seconds

Donor - Một câu chuyện có thật

Ad will display in 09 seconds

Vì sao nói nợ tiền không trả là tạo nghiệp chướng?

Ad will display in 09 seconds

Thầy tu và câu chuyện Cái Khố Rách

Ad will display in 09 seconds

Những quan niệm sai lầm khi lễ Phật đầu năm

Ad will display in 09 seconds

Bài phát biểu của TT Trump trước toàn thể người dân Mỹ từ Nhà Trắng ngày 8/1/2019

Ad will display in 09 seconds

Tướng quân đầu thai làm heo 40 vạn lần vì điều này

Ad will display in 09 seconds

Hỏi đáp chấn động về chốn Âm gian

Ad will display in 09 seconds

Bức thư của Diêm Vương gửi 2 người đàn ông có gì?

Ad will display in 09 seconds

Bí ẩn cao tăng Ấn Độ thọ 1072 tuổi

  • Đối thoại với Thần: Đời người rốt cuộc mang theo được những gì?

    Đối thoại với Thần: Đời người rốt cuộc mang theo được những gì?

  • Donor - Một câu chuyện có thật

    Donor - Một câu chuyện có thật

  • Vì sao nói nợ tiền không trả là tạo nghiệp chướng?

    Vì sao nói nợ tiền không trả là tạo nghiệp chướng?

  • Thầy tu và câu chuyện Cái Khố Rách

    Thầy tu và câu chuyện Cái Khố Rách

  • Những quan niệm sai lầm khi lễ Phật đầu năm

    Những quan niệm sai lầm khi lễ Phật đầu năm

  • Bài phát biểu của TT Trump trước toàn thể người dân Mỹ từ Nhà Trắng ngày 8/1/2019

    Bài phát biểu của TT Trump trước toàn thể người dân Mỹ từ Nhà Trắng ngày 8/1/2019

  • Tướng quân đầu thai làm heo 40 vạn lần vì điều này

    Tướng quân đầu thai làm heo 40 vạn lần vì điều này

  • Hỏi đáp chấn động về chốn Âm gian

    Hỏi đáp chấn động về chốn Âm gian

  • Bức thư của Diêm Vương gửi 2 người đàn ông có gì?

    Bức thư của Diêm Vương gửi 2 người đàn ông có gì?

  • Bí ẩn cao tăng Ấn Độ thọ 1072 tuổi

    Bí ẩn cao tăng Ấn Độ thọ 1072 tuổi

x