Người Nhật dạy con kỹ năng sống từ khi mới chào đời

03/06/16, 19:17 Tri thức

Trong tiếng Nhật, kỹ năng sống vừa đề cập đến phạm trù đạo đức, vừa là những kỹ năng, năng lực cần thiết mà một người cần được rèn luyện ngay từ khi còn nhỏ. Ví như thói quen sinh hoạt đúng mực, luôn xây dựng tinh thần tự giác, tự lập, tự chủ trong suy nghĩ và hành động, vừa có tinh thần cầu thị, vừa có kỹ năng tự giải quyết các vấn đề cá nhân và xây dựng mối quan hệ với người khác trong tập thể.

Giai đoạn từ 0 đến 6 tuổi là giai đoạn đặt nền móng cho sự giáo dục. (Ảnh: Internet)

Ở Nhật không có sách giáo khoa dạy riêng về kỹ năng sống, nhưng học sinh Nhật có môn học Đạo đức ở trường cũng dạy những nội dung gần như bao hàm trong đó. Điều quan trọng hơn cả, người Nhật quan niệm dạy kỹ năng sống cho trẻ không phải bắt đầu từ khi trẻ đi học, mà ngay từ khi trẻ mới sinh ra, và cha mẹ chính là những người thầy đầu tiên và quan trọng nhất.

Giai đoạn từ 0 đến 6 tuổi là giai đoạn đặt nền móng, nên người Nhật vô cùng coi trọng giai đoạn này. Kỹ năng đầu tiên mà người Nhật dạy con trẻ chính là:

1. Trải nghiệm cùng thiên nhiên để thích ứng với môi trường và học hỏi từ thế giới tự nhiên

Có lẽ nhiều người Việt Nam sẽ thắc mắc khi biết rằng ở Nhật trẻ mới 2 tháng tuổi đã được bế đi dạo để cảm nhận khí trời buổi sớm, hay trẻ tầm 3 – 4 tháng trở đi mà cha mẹ cứ để bé đầu trần, được mẹ địu dưới cái nóng bức, dưới cái rét mùa đông, dưới cái mưa nhẹ mà chẳng cần mũ.

Đơn giản vì như thế trẻ được tiếp xúc và làm quen với môi trường thiên nhiên ngay từ nhỏ như một cách tăng cường sức đề kháng. Họ không ngại con sẽ bị ốm, họ hiểu có trải qua môi trường đó thì con trẻ mới được tôi luyện dần mà thích ứng. Kết quả là họ nuôi dưỡng được những đứa trẻ khỏe mạnh, rắn rỏi, ít khi ốm và luôn thích hoạt động ngoài trời.

Mẹ Nhật không ngại cho con đi dạo đầu trần để tôi luyện khả năng thích ứng với thiên khiên. (Ảnh: Internet)

Khi lớn hơn chút nữa là cho trẻ có nhiều cơ hội tiếp xúc gần gũi với thiên nhiên, quan sát nhiên nhiên để học hỏi. Để dạy trẻ biết trân trọng sự sống họ cho trẻ tập trồng hoa, trồng cây, nuôi thú hay hường xuyên dẫn đi các vùng ngoại ô để làm quen với động vật. Những dịp cuối tuần hay kỳ nghỉ họ cho trẻ đi câu cá, chơi ở bờ sông, bắt ve bắt bướm.

Nhiều nơi trên khắp nước Nhật đã cho tái sinh các cánh đồng đom đóm (vì trong thời kỳ kinh tế phát triển quá độ đã khiến môi trường bị hủy hoại dẫn đến loài đom đóm bị tận diệt, đom đóm hồi sinh như một bằng chứng cho sự phát triển trở lại của môi trường sinh thái). Ngày nay cứ dịp tháng 5 đến tháng 7, trẻ em Nhật sẽ có dịp được thưởng thức màn đom đóm đầu mùa hạ như một trải nghiệm tuyệt vời cho tuổi thơ của các em.

Cho tập luyện các môn thể thao ngoài trời dù nắng hay mưa hay tuyết để tôi rèn nghị lực bản thân, yêu thích thể thao và nâng cao sức khỏe.

Gần đây rất nhiều nhà giáo dục đã vận động trào lưu cho trẻ trải nghiệm với nông nghiệp thông qua việc tự trồng trọt và thu hoạch nông sản: trồng lúa – gặt lúa, trồng rau – thu hoạch rau mà không dùng phân hóa học. Đây là trải nhiệm tuyệt vời giúp trẻ cảm nhận niềm hạnh phúc khi thu hoạch thành quả do chính sức lao động mình bỏ ra, hiểu được sự vất vả của những người làm nông nghiệp để biết yêu quý thức ăn, coi trọng sức lao động của người khác. Đồng thời thông qua trải nghiệm ấy trẻ học hỏi được rất nhiều kỹ năng sống cho mình.

2. Để trẻ tự do thể hiện ý chí của mình thay vì áp đặt

Dạy trẻ tự lập theo độ tuổi rất được cha mẹ Nhật chú trọng rèn luyện cho con. Đầu tiên là thói quen ngủ sớm dậy sớm, ăn uống điều độ. Khoảng 1 tuổi rưỡi, khi bé bắt đầu muốn tự xúc, cha mẹ sẽ để bé tập xúc, khi ăn không xem tivi, không đi rong. Đến 3 tuổi bé sẽ tự biết làm những việc như vệ sinh cá nhân, thay đồ, biết dọn dẹp đồ mình bày ra.

Dạy trẻ làm việc nhà giúp tăng thêm sự tự tin cho con. (Ảnh: Internet)

Cũng từ tầm 3 tuổi, cha mẹ sẽ tích cực dạy trẻ giúp việc nhà phù hợp với khả năng. Từng việc nhỏ ấy sẽ nuôi dưỡng cho trẻ sự tự tin, tinh thần tự chủ và yêu lao động, suy nghĩ tích cực, đồng thời trẻ sẽ học hỏi cách giải quyết vấn đề. Cho trẻ tự làm việc nhà, tôn trọng mong muốn của trẻ chính là cơ hội tuyệt vời rèn luyện kỹ năng sống tích cực cho trẻ.

3. Coi trọng việc giáo dục đạo đức trong gia đình, vun đắp kỹ năng giao tiếp với mọi người

Đó là năng lực quan trọng giúp trẻ hòa đồng với mọi người ở trường cũng như ngoài xã hội và tu dưỡng đạo đức đặc biệt là lòng trung thực, tinh thần chịu trách nhiệm, sự nhẫn nại (gaman). Để xây dựng những kỹ năng ấy, việc quan trọng là cha mẹ cần thể hiện nó mỗi ngày cho trẻ học tập.

Việc quan sát và không can thiệp vào cuộc cãi nhau của con khi chơi với bạn bè, để con học kỹ năng ứng xử, giải quyết mâu thuẫn cũng là một kỹ năng sống mà cha mẹ Nhật rất coi trọng. Cha mẹ sẽ không nhìn vào hành động của con để đánh giá, mà sẽ đặt câu hỏi vì sao con làm như vậy, dù con có làm sai cũng tiếp nhận trước cho con thấy mình là bờ vai tin cậy sau đó mới đưa ra lời khuyên bảo.

Ngoài ra thói quen đọc ehon (câu truyện ngắn có tranh minh họa dành cho thiếu nhi dưới 10 tuổi) cho trẻ ngay từ khi 0 tuổi với những câu chuyện gần gũi, các bài học giàu tính nhân văn được lồng ghép khéo léo giúp bé hình thành nhân cách: yêu thương gia đình, trung thực, bao dung, biết quan tâm tới mọi người, lễ phép… Đạo đức của con trẻ chính là từ những việc làm của cha mẹ và mọi người xung quanh mà hình thành, hoặc từ những ấn tượng khó phai về một câu chuyện cảm động mà trẻ được đọc hay chứng kiến.

Đạo đức của con trẻ chính là từ những việc làm của cha mẹ và mọi người xung quanh. (Ảnh: Internet)

4. Kiên nhẫn lắng nghe và trò chuyện cùng con khi con phản kháng

Đây là một kỹ năng quan trọng nhất mà người Nhật dùng nó để giao tiếp cùng con. Không cắt ngang khi con đang nói, không gạt phăng phản đối hay quát mắng khi con mới nói ra ý kiến của mình. Thay vào đó hãy kiềm chế bằng cách im lặng trong 6 giây đầu tiên để kìm nén cơn giận, sau đó mở rộng cách nhìn nhận để thừa nhận mong muốn và chủ kiến của con trước khi đưa ra ý kiến phản đối hoặc lời khuyên của mình.

Cách giải quyết đó sẽ xua tan đi xung đột không đáng có giữa cha mẹ và con cái. Những người Nhật học cách ứng xử ngay từ gia đình nên ra ngoài xã hội họ cũng đối xử với nhau nhẹ nhàng như vậy, tạo nên nét ứng xử tinh tế của riêng họ.

người Nhật, kỹ năng sống, trẻ em

5. Chơi cùng con

Tiếng Nhật có một cụm từ ikumen dành tặng cho những ông chồng đảm đang chia sẻ với vợ việc nhà và chăm sóc con cái. Ngày nay hầu như đàn ông Nhật nào cũng hiểu điều cơ bản ấy, nên không hiếm cảnh người bố vừa địu, vừa dắt con đi học hay đi chơi. Họ rất chịu khó chơi cùng con cái, nhất là những môn cần đến vận động như leo trèo, đẹp xe, chơi bóng. Chơi cùng con chính là một cơ hội tuyệt vời để cha mẹ dạy các kỹ năng mềm cho con.

Nếu nhiều cha mẹ Việt Nam coi việc rèn luyện kỹ năng sống cho con là trách nhiệm của nhà trường thì người Nhật coi nó là vai trò của cha mẹ trước tiên.

Theo VietNamNet

Ad will display in 09 seconds

Vì sao chén trà bạch ngọc lại khiến lão gia khổ sở?

Ad will display in 09 seconds

Lấy của người giàu chia cho người nghèo là tốt hay là xấu?

Ad will display in 09 seconds

Đâu là khí chất của một người cao quý

Ad will display in 09 seconds

Quả báo diệt Phật bi thảm trong lịch sử Trung Hoa

Ad will display in 09 seconds

Ấm trà tri âm

Ad will display in 09 seconds

Thế nào là Ông Bụt, Ông Phật và Ông Tiên?

Ad will display in 09 seconds

Thế lực nào đã thao túng 2 cuộc chiến tranh thế giới

Ad will display in 09 seconds

Người cá đang sống ở đâu?

Ad will display in 09 seconds

Những người biết bay đang sở hữu bí mật gì?

Ad will display in 09 seconds

SINH MỆNH CON NGƯỜI ĐẾN TỪ ĐÂU?

  • Vì sao chén trà bạch ngọc lại khiến lão gia khổ sở?

    Vì sao chén trà bạch ngọc lại khiến lão gia khổ sở?

  • Lấy của người giàu chia cho người nghèo là tốt hay là xấu?

    Lấy của người giàu chia cho người nghèo là tốt hay là xấu?

  • Đâu là khí chất của một người cao quý

    Đâu là khí chất của một người cao quý

  • Quả báo diệt Phật bi thảm trong lịch sử Trung Hoa

    Quả báo diệt Phật bi thảm trong lịch sử Trung Hoa

  • Ấm trà tri âm

    Ấm trà tri âm

  • Thế nào là Ông Bụt, Ông Phật và Ông Tiên?

    Thế nào là Ông Bụt, Ông Phật và Ông Tiên?

  • Thế lực nào đã thao túng 2 cuộc chiến tranh thế giới

    Thế lực nào đã thao túng 2 cuộc chiến tranh thế giới

  • Người cá đang sống ở đâu?

    Người cá đang sống ở đâu?

  • Những người biết bay đang sở hữu bí mật gì?

    Những người biết bay đang sở hữu bí mật gì?

  • SINH MỆNH CON NGƯỜI ĐẾN TỪ ĐÂU?

    SINH MỆNH CON NGƯỜI ĐẾN TỪ ĐÂU?

x