Mạn đàm chuyện ma quỷ trong ‘Liêu trai chí dị’

06/09/14, 11:31 Sách hay, Tri thức

«Liêu Trai Chí Dị», một tiểu thuyết văn ngôn thấm đẫm ái tình, mê hoặc lòng người; thế nhưng nội hàm và ý nghĩa sâu xa trong đó có lẽ chẳng mấy ai hiểu rõ.

Tiểu thuyết Trung Quốc có lịch sử lâu đời, trải qua truyền kỳ [1] thời nhà Đường, thoại bản [2] thời Tống-Nguyên, cho đến thời kỳ Minh-Thanh thì càng thêm hoàn thiện; qua đó mà xuất hiện nhiều tác phẩm đời sau khó bì. Ví như «Hồng Lâu Mộng», «Tây Du Ký», «Tam Quốc Diễn Nghĩa», «Thủy Hử truyện>>> đều là những đại diện kiệt xuất nhất cho thành tựu văn học thời đó mà hiện nay người ta vẫn thường gọi là “Tứ đại danh tác”

Tứ đại danh tác, nội hàm thâm thúy, nghệ thuật cao siêu, đã trở thành mẫu mực cho văn học xưa. Mục đích tạo ra bộ tác phẩm này chính là đặt định truyền thống văn hóa, khiến lý niệm về các giá trị truyền thống thấm sâu vào nhân tâm, gieo mầm thiện quả.

«Liêu Trai Chí Dị>>> cũng là tác phẩm xuất hiện vào khoảng thời gian này, thuộc thể loại tiểu thuyết văn ngôn [3] vốn là thể loại chính trong dòng truyện ngắn ở Trung Quốc.

Tác giả Bồ Tùng Linh, tự Lưu Tiên, hiệu Liễu Tuyền, sinh ra trong một gia đình nhà Nho và là thương nhân thất thế. Mười chín tuổi đi thi, ông liên tiếp thi đậu hạng nhất của huyện, phủ, đạo, nổi danh một thời. Nhưng sau đó nhiều lần thi mà không đậu, mãi đến năm 71 tuổi, ông mới được bổ nhiệm làm cống sinh. Do cuộc sống bức bách, ngoài nhận lời mời của tri huyện huyện Bảo Ứng là Tôn Huệ, cũng là người cùng quê, ông chủ yếu ở huyện nhà mở lớp dạy học, mưu sinh trên ngòi bút, gần 42 năm, cho đến 70 tuổi mới lui về quê ở ẩn. Sáu năm sau ông qua đời, để lại tập tiểu thuyết văn ngôn nổi tiếng «Liêu Trai Chí Dị». Ngoài tác phẩm này, ông còn rất nhiều tác phẩm thơ văn khác.

«Liêu Trai Chí Dị>>> là tác phẩm tiêu biểu của ông, được người đời sau đánh giá rất cao, người đời sau cũng xếp nó vào hàng kiệt tác của văn học cổ điển của Trung Quốc, sánh ngang tầm với Tứ đại danh tác. Toàn thư có 491 thiên, bao gồm tiểu phẩm văn xuôi, cố sự ngụ ngôn, tiểu thuyết chí quái, loại này là nhiều nhất. Tiểu thuyết thông qua miêu tả yêu ma hồ mị để ẩn dụ phản ánh hiện thực cuộc sống với rất nhiều câu chuyện ái tình xúc động lòng người. Ví dụ như «Anh Ninh>>> là câu chuyện tình yêu giữa Hồ nữ và Vương Sinh. Trong truyện, Hồ nữ xuất hiện với hình tượng nữ tính hoàn mỹ, hồn nhiên hoạt bát, xinh đẹp thuần khiết. «Hương Ngọc>>> lại là chuyện tình giữa Hoàng Sinh và Hoa Mẫu Đơn. Câu chuyện khúc chiết triền miên, biểu hiện đúng như tác giả nói “tình chi chí giả, quỷ thần khả thông” (tình cảm lên tới tột đỉnh, quỷ thần cũng phải cảm thông). «Tiểu Tạ>>> ghi lại câu chuyện của Đào Sinh với yêu nữ Thu Dung, Tiểu Tạ.

Tình tiết trong truyện khúc chiết hấp dẫn, khi bổng khi trầm, hấp dẫn, lôi cuốn; cá tính nhân vật trong sáng rõ nét; ngôn từ thực tế ngắn gọn nhưng sinh động, càng khiến người ta bội phục. Dù là tự sự, tả người, tả cảnh, văn từ đều tinh mỹ tuyệt luân. Chẳng hạn, “trước cửa đầy tơ liễu, trong tường đào hạnh dày, ở giữa trồng hàng trúc, chim rừng uốn nhành cây”, “sau cửa đường đá trắng, hai bên trồng hoa hồng, từng cánh rủ xuống thềm. Quanh co ở đầu Tây, lại mở ra một cửa, đậu dưa leo đầy đình.” Ngôn từ cô đọng như thơ, thanh tân như vẽ, người đời sau khen “tiếng chim có thể nghe, hương hoa như ở mũi, văn chương thật tinh xảo, khiến lòng người khoáng đãng tươi vui.”

Tuy nhiên, tất cả những điều này chỉ là vẻ ngoài, dụng ý lưu lại nó không phải nằm ở đây. Trong tiến trình lịch sử của nhân loại, chư Thần đã khai sáng văn hóa cho con người, đồng thời tích lũy lý niệm chính thống. Thế nhưng có lý âm dương tương sinh tương khắc, hễ có chính lại có tà. Ngoài chính niệm được lưu truyền thì tà niệm cũng khởi sinh. Khi cả nhân loại đi về hướng suy tàn thì từ mọi mặt lại đan xen rất nhiều nhân vật làm mưa làm gió để dẫn dắt thế nhân theo con đường phản diện. Tiểu thuyết thịnh hành, tứ đại danh tác ra đời nêu cao chính nghĩa luân thường thì đối ứng cũng phải là tác phẩm đỉnh cao nhưng thuộc hàng phản diện làm biến bị quan niệm của con người.

Ví dụ «Kim Bình Mai», một bộ sách tình đời bại hoại, cổ vũ dâm tà, vậy mà trở thành danh tác được lưu truyền đến nay. Bởi vì xã hội có quan niệm chính thống, nên không ai dám nhận là tác giả cuốn sách đó. Trải qua tôn sùng của danh nhân, cộng với dục vọng của người đời, nó được người ta nhìn nhận, đường đường chính chính đặt trên cung điện thần thánh hướng con người đắm mê trong dục vọng trụy lạc, tạo thành ác nghiệp to lớn. «Liêu Trai Chí Dị>>> thật ra cũng nằm trong chiều hướng suy đồi ấy. “Liêu Trai” là tên phòng sách của Bồ Tùng Linh, “chí dị” là kỳ văn dị sự, một chữ “dị” cũng gây cho người ta tò mò và hứng thú.

Bồ Tùng Linh năm 19 tuổi đi thi, liên tiếp đứng nhất các kỳ thi huyện, phủ, đạo, danh chấn một thời, từ đó về sau lại không đậu lần nào. Với tài văn chương, ông tham gia khoa cử mấy mươi năm, tại sao ngay cả một chức cử nhân cũng không thể đậu? Hết thảy đều do niềm đam mê trước kia của ông, năm 39 tuổi thì tạm hoàn thành bộ tiểu thuyết chồn cáo quỷ yêu lấy tên là «Liêu Trai Chí Dị», cũng tự mình sáng tác lời tựa «Tự Chí». Bạn bè cực lực phản đối, ông vẫn một mực kiên trì, thế nên ông luôn thi mà không đậu. Khoa cử không thành danh, há chẳng phải vì không được lý niệm chính thống tán thành, âu cũng là chỉ dẫn của Thần.

Biểu hiện ra ông cả đời thanh bần chính trực, dựa vào dạy học để duy trì cuộc sống, mà văn tài lại tiến bộ, lưu lại rất nhiều thơ văn, bài dân ca, văn học của nhà nông, có phần khiến người đời sau kính ngưỡng, cuộc sống không tầm thường càng tăng thêm cho ông vô hạn vầng sáng, càng thêm mê hoặc người ta, mà sự thành công của «Liêu Trai Chí Dị>>> càng mang đến vô vàn vinh quang.

Hết thảy những điều này thật ra chỉ là giả tướng, mà hậu quả thực chất là tạo dựng cho người đời một tầng lý niệm. Bởi vì tình dục của con người chịu quy phạm lâu dài của văn hóa truyền thống, giữa vợ chồng với nhau có ước thúc nhất định, khoảng cách giữa nam và nữ cũng có nhân luân, cho nên không thể đem ra bàn luận công khai.

Vậy mà tác phẩm của ông không chỉ buông thả ham muốn giữa nam và nữ, mà là vô hạn phóng túng, thay đổi bạn tình thậm chí với cả loài vật, hâm mộ cả quỷ mị hồ yêu, làm trái với thiên lý, con người lại không tự biết.

Mặt khác, sách miêu tả phần lớn là yêu ma hồ nữ nhưng hết thảy ai ai cũng xinh đẹp, hoàn mỹ biến ảo trong những câu chuyện ví von cảm động lòng người.

Thế lực tà ác dẫn động, khiến một tác phẩm đỉnh cao, một văn nhân phong thái tuyệt luân lại làm chuyện hạ thấp lý trí và chính niệm của con người, ngang nhiên đem chuyện thầm kín ra đàm luận. Con người trong lúc vô tri, mơ mộng hão huyền, hễ cầu điều gì, thì tuyệt không đơn thuần là vấn đề của một cá nhân, mà phản ánh nhân tâm biến dị, ảo tưởng kết hợp với thứ khác loài, ban đêm có mỹ nữ tới, phóng túng tình dục của mình.

Quan niệm đáng sợ này cứ như vậy mà được hình thành, càng ngày càng lớn, càng đen tối. Dưới sự lôi kéo của nó, sau đó xuất hiện một lượng lớn tiểu thuyết tương tự, nói về cáo kể về quỷ trở thành trào lưu thời thượng.

«Bạch Xà truyện>>> cũng là thứ tiếp diễn trên con đường này. Ban đầu Phùng Mộng Long thời nhà Minh trong «Cảnh Thế Thông Ngôn>>> có ghi, Bạch Tố Trinh vốn là một con xà tinh hại người, Hứa Tiên sau khi biết việc, hoảng sợ vô cùng, liền cầu thiền sư Pháp Hải cứu độ. Vì vậy bạch xà bị Pháp Hải thu thập vào trong chiếc bát, bị hành hình ở dưới Lôi Phong tháp. Cũng lưu lại bốn câu: “Tây Hồ nước cạn, sông hồ chẳng lên, tháp Lôi Phong đổ, Bạch Xà xuất thế.”

Sau đó Hứa Tiên tình nguyện xuất gia, lễ bái thiền sư làm thầy, trở thành hòa thượng trấn Lôi Phong tháp. Tu hành mấy năm, tịch hóa mà đi.

Đây vốn là một chuyện giáo hóa người đời, cảnh báo thế nhân, nhưng đến thời nhà Thanh đã bị biến thành câu chuyện cổ vũ tự do yêu đương, cũng được liệt vào bốn truyền thuyết lớn trong dân gian. Cao tăng từ bi cứu người Pháp Hải lại trở thành nhân vật phản diện phá hoại hôn nhân và hạnh phúc của người khác. Ma quỷ mãng xà lại được tôn lên làm chính nhân. Cái loạn từ trong truyện mà có thể nhận ra. Con người trong bất tri bất giác đã trượt đến bờ nguy hiểm. Năm đó Triệu Nhã Chi quay phim «Tân bạch nương tử truyền kỳ>>> phổ biến một thời, nay ngẫm lại mà nhận ra rằng mọi thứ loạn luân, suy đồi và bại hoại này thảy đều do dục vọng con người mà thành.

Vốn là quỷ mị yêu nghiệt, nguyên là nghiệt súc khiến người sợ hãi, lắc mình một cái, bỗng hóa thành một đám mỹ nữ quyến rũ động lòng người, làm quên hết tất cả, đến nỗi sau khi biết rõ chân tướng, cũng không để tâm chút nào. Một chén độc dược, bỏ thêm chút đường, trở thành món ngon rồi sao? Tiếp theo là đưa lên điện đường thần thánh mà quỳ lạy. Con người bị dục vọng điều khiển lại càng thêm mất phương hướng.

Hôm nay, tháp Lôi Phong đã đổ, nước Tây Hồ đã cạn, quỷ thú khắp đất, yêu nghiệt hoành hành. Trong hoàn cảnh như thế làm sao để bước qua đây? Vốn cho rằng là tốt, quay đầu nhìn lại xem thì rất nhiều lại là bất chính. Sự suy tàn chính niệm này sẽ dẫn đến đâu? Làm sao để cứu vãn nhân tâm, thức tỉnh lý trí?

Theo chanhkien.org.

Ad will display in 09 seconds

Truyền thuyết hoa Ưu Đàm Bà La

Ad will display in 09 seconds

Tinh Hoa kể chuyện: Bí ẩn cổ trùng

Ad will display in 09 seconds

Lãnh đạo nhiều quốc gia phải cúi đầu nể phục Donald Trump vì 2 điều này

Ad will display in 09 seconds

Chỉ cần không lo, không sợ thì đã là người quân tử rồi sao

Ad will display in 09 seconds

Thế lực nào đã thao túng 2 cuộc chiến tranh thế giới

Ad will display in 09 seconds

Tiết lộ sự thật về quan hệ giữa Vật chất và Ý thức

Ad will display in 09 seconds

Ngành công nghiệp triệu đô và một tội ác kinh hoàng đang diễn ra tại TQ!

Ad will display in 09 seconds

Những lời khuyên đắt giá của Donald Trump giúp bạn thành công và giàu có

Ad will display in 09 seconds

10 bức tranh địa ngục, ai xem cũng kinh sợ!

Ad will display in 09 seconds

Quả báo diệt Phật bi thảm trong lịch sử Trung Hoa

  • Truyền thuyết hoa Ưu Đàm Bà La

    Truyền thuyết hoa Ưu Đàm Bà La

  • Tinh Hoa kể chuyện: Bí ẩn cổ trùng

    Tinh Hoa kể chuyện: Bí ẩn cổ trùng

  • Lãnh đạo nhiều quốc gia phải cúi đầu nể phục Donald Trump vì 2 điều này

    Lãnh đạo nhiều quốc gia phải cúi đầu nể phục Donald Trump vì 2 điều này

  • Chỉ cần không lo, không sợ thì đã là người quân tử rồi sao

    Chỉ cần không lo, không sợ thì đã là người quân tử rồi sao

  • Thế lực nào đã thao túng 2 cuộc chiến tranh thế giới

    Thế lực nào đã thao túng 2 cuộc chiến tranh thế giới

  • Tiết lộ sự thật về quan hệ giữa Vật chất và Ý thức

    Tiết lộ sự thật về quan hệ giữa Vật chất và Ý thức

  • Ngành công nghiệp triệu đô và một tội ác kinh hoàng đang diễn ra tại TQ!

    Ngành công nghiệp triệu đô và một tội ác kinh hoàng đang diễn ra tại TQ!

  • Những lời khuyên đắt giá của Donald Trump giúp bạn thành công và giàu có

    Những lời khuyên đắt giá của Donald Trump giúp bạn thành công và giàu có

  • 10 bức tranh địa ngục, ai xem cũng kinh sợ!

    10 bức tranh địa ngục, ai xem cũng kinh sợ!

  • Quả báo diệt Phật bi thảm trong lịch sử Trung Hoa

    Quả báo diệt Phật bi thảm trong lịch sử Trung Hoa

x