• TINHHOANET

Giải mã hình khắc bí ẩn tại ngôi đền của vua Pakal thuộc đế chế Maya cổ

Những chữ khắc tượng hình trên ngôi mộ của một vị vua Maya cổ đại đã được phiên dịch sau hơn 60 năm kể từ khi chúng được các nhà khảo cổ phát hiện tại một hầm mộ bí ẩn trong khu rừng nhiệt đới của Mexico.

Ngôi đền tuyệt đẹp của các chữ khắc Palenque, Mexico. Wikimedia Commons

Hình khắc được tìm thấy tại ngôi đền Palenque, nơi lưu giữ ngôi mộ cổ của một vị Vua Maya là Pakal. Hình khắc được giải mã nghĩa là “Ngôi nhà của 9 mũi giáo nhọn”, được tiết lộ bởi một nhóm nghiên cứu, dẫn đầu là nhà nghiên cứu văn khắc Guillermo Bernal Romero đến từ ĐH Tự trị Quốc gia Mexico (UNAM).

Bernal, đến từ Trung tâm Nghiên cứu người Maya UNAM, và các đồng nghiệp đã giải mã hình khắc T514 của người Maya, hình khắc “Yej“, có nghĩa là “cắt cạnh“. Hình khắc này đã được tìm thấy từ 63 năm trước đây ở trên đỉnh của ngôi đền những chữ khắc ở Chiapas, Mexico, nơi lưu giữ lăng mộ của vị vua nổi tiếng nhất Palenque, K’inich Janaab ‘Pakal.

Các nhà nghiên cứu đã có thể sử dụng từ khóa này để giải mã nhiều dòng chữ khác, bao gồm các văn tự ở trên đỉnh ngôi mộ của Pakal, “Ngôi nhà của 9 mũi giáo nhọn

Lâu đài cổ Palenque. Wikimedia Commons

Bernal nói rằng: “9 mũi giáo nhọn tượng trưng cho chín chiến binh trên các bức tường của ngôi mộ”, tờ Guardian đưa tin.

Vua K’inich Janaab ‘Pakal lên nắm quyền ở tuổi 12 vào thế kỷ VII, và sống đến 80 tuổi. Khi Pakal còn nhỏ, Palenque phải chịu nhiều cuộc tấn công của Kaan (hay Calakmul), một thành phố hùng mạnh của người Maya. Mẹ ông, Ix Sak K’uk ‘, trị vì như một nữ hoàng tại Palenque cho đến khi Pakal đủ tuổi trưởng thành, lúc đó ông trở thành vua (Ajaw), mẹ ông phụng sự như một Nhiếp chính. Triều đại của ông rất hưng thịnh, được ông trị vì khoảng 68 năm, là triều đại nổi tiếng nhất trong lịch sử Tây bán cầu. Ông đã cho xây dựng một số công trình chạm khắc, những tác phẩm phù điêu tuyệt đẹp.

Công trình điêu khắc của Vua Pakal hoặc “Đại Pakal”. Bảo tàng Quốc gia Nhân loại học, thành phố Mexico. Wikimedia Commons

Ngôi đền mang tính biểu tượng của những chữ khắc lớn nhất tại Trung Mỹ, có cấu trúc kim tự tháp. Được xây dựng như một đài tượng niệm Pakal, kiến ​​trúc ấn tượng có chín cấp và năm lối vào. Khi các nhà khảo cổ tái khai quật di tích này vào năm 1952, họ đã phát hiện các văn tự chữ tượng hình, bảng điêu khắc, những bộ xương của người bị hiến tế, ngôi mộ và một số vật dụng thượng hạng của nhà vua.

Tái thiết ngôi mộ của Pakal tại Museo Nacional de Antropología. Wikimedia Commons
Chi tiết của một trong những bức phù điêu tìm thấy tại Palenque, Mexico. Wikimedia Commons

Trong một khám phá đáng kinh ngạc, nhà khảo cổ học Mexico, Alberto Ruz Lhuillier, đã thực hiện cuộc khai quật ngôi đền tại khu rừng nhiệt đới vào đầu những năm 1950, ông đã phát hiện ra một một lối đi bí mật bị chặn ngang bởi đống đổ nát. Sau gần 4 năm dọn dẹp và khai thông, cuối cùng Ruz đã có thể chui vào căn phòng chôn cất ẩn sâu bên trong kim tự tháp, nơi lưu giữ ngôi mộ hoang sơ của một vị vua cổ đại.

Nắp quan tài của Vua Pakal. Asaf Braverman / Flickr

Pakal đã được chôn cất với một số người hiến tế, cùng những mặt hàng thượng hạng khác bao gồm các vật dụng bằng ngọc, đồ trang sức, và một mặt nạ ngọc được tìm thấy trên thi hài của nhà vua.

Mặt nạ ngọc và đồ trang sức của Vua Pakal tại Palenque. Wikimedia Commons

The Guardian viết: “Nền văn minh Maya đã phát triển chữ tượng hình, lịch và hệ thống thiên văn, đạt đến đỉnh cao vào giữa những năm 250 và 900 SCN, mở rộng phạm vi hoạt động đến những vùng mà ngày nay là Guatemala, Belize và Honduras.”

Giữa năm 700 và 800 SCN, nền văn hóa Maya tiến gần tới sụp đổ. Thành phố Palenque của Trung Mỹ cuối cùng đã bị bỏ hoang, ngôi đền, nhà cửa, và nghệ thuật đã bị khu rừng nhiệt đới “nuốt chửng” và mất dấu gần 1000 năm.

Ngày nay, phần lớn những gì chúng ta biết về lịch sử của Palenque được tiết lộ thông qua những dòng chữ khắc tại tượng đài được khai hoang này. Thông tin về các triều đại cầm quyền của Palenque, sự ganh đua của thành phố này với Kaan và các quốc gia khác được biết đến nhờ vào bản dịch trên các kiến trúc được bảo tồn.

Các cuộc khai quật và nghiên cứu chắc chắn sẽ tiết lộ nhiều hơn về lịch sử của nền văn hóa Maya. Thật khó tin, theo ước tính năm 2005, mới có gần 10% thành phố này được khám phá, hơn một nghìn cấu trúc vẫn còn bị bao phủ bởi rừng rậm.

 Thiên Long, theo Ancient Origins

x