EVN từ chối đàm phán giá điện đối với các dự án điện tái tạo chuyển tiếp

21/09/22, 12:51 Việt Nam

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho rằng việc đàm phán giá mua bán điện với các dự án chuyển tiếp điện mặt trời, điện gió không khả thi, nên đã từ chối nhận đàm phán, đồng thời kiến nghị cho phép các nhà đầu tư này tham gia thị trường điện theo giá giao ngay.

Một dự án điện gió tại Sóc Trăng lỡ hẹn giá FIT do không kịp vận hành thương mại (COD). (Ảnh: Vnexpress)

Từ chối đàm phán giá điện với các dự án điện tái tạo

Theo báo Vnexpress, Bộ Công Thương hồi tháng 7 đã đề xuất Chính phủ cơ chế chuyển tiếp cho các dự án điện gió, mặt trời lỡ hẹn giá FIT (biểu giá điện hỗ trợ, nhằm khuyến khích phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, tăng sức cạnh tranh của các nguồn năng lượng này với các nguồn năng lượng truyền thống). 

Theo đó, Bộ này đề nghị giao EVN đàm phán giá với các chủ đầu tư dự án trên trong khung giá phát điện, hướng dẫn do Bộ Công Thương ban hành. Việc này cũng dự kiến áp dụng với các dự án điện gió, điện mặt trời phát triển trong tương lai.

Giá FIT ưu đãi 20 năm với dự án điện mặt trời là 9,35 cent mỗi kWh; với dự án điện gió là 8,35 – 9,8 cent mỗi kWh. Nhưng các chính sách này hiện đã hết ưu đãi từ ngày 01/11/2021. Hiện có 5 dự án hoặc phần dự án điện mặt trời công suất hơn 452MW đang chờ xác định giá điện và 62 dự án điện gió với tổng công suất gần 3.480MW đã ký hợp đồng mua bán điện với EVN. Ngoài ra còn có một số dự án điện khác đang đầu tư, triển khai dở dang.

Tuy nhiên, EVN vừa đề nghị Bộ Công Thương không giao họ đàm phán giá, hợp đồng mua bán điện (PPA) với các dự án chuyển tiếp này. Lý do EVN nêu ra là do thời gian đàm phán kéo dài và các dự án chuyển tiếp đã đầu tư ở nhiều giai đoạn khác nhau, đã thực hiện với khung giá điện không hồi tố lại được các năm trước khi đàm phán với số lượng lớn. 

Việc xác định sản lượng điện bình quân năm của các nhà máy điện gió, điện mặt trời để có giá điện phù hợp sẽ phức tạp hơn các dự án điện truyền thống. 

Ngoài ra, việc đàm phán theo tổng mức đầu tư do chủ đầu tư khai báo, sản lượng điện bình quân sẽ phát sinh các vấn đề khó giải trình, nằm ngoài kiểm soát của EVN. Chẳng hạn như dự án nằm cạnh nhau nhưng có giá khác nhau, dự án vận hành thương mại trước có giá rẻ hơn dự án đưa vào vận hành sau… 

Điện gió ở Ninh Thuận. (Ảnh: Thanh Niên)

Không kiểm soát được thời gian đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA) sẽ dẫn tới không kiểm soát được tiến độ vận hành thương mại điện gió, điện mặt trời theo nhu cầu tại từng thời điểm trong tương lai. 

Bên cạnh đó, các nước đều chuyển sang cơ chế đấu thầu sau khi kết thúc giai đoạn giá FIT trong một giai đoạn nhất định.

Do vậy, EVN kiến nghị trước mắt thay vì đàm phán giá điện, thì nên cho phép các dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp tham gia thị trường điện, được thanh toán theo giá thị trường điện giao ngay và không vượt quá khung giá phát điện của loại hình nguồn điện tương ứng do Bộ Công thương phê duyệt. 

Xin chuyển từ đàm phán sang đấu thầu

Theo báo Thanh Niên, EVN cũng đề nghị, trong dài hạn việc mua điện nên chọn cơ chế đấu thầu. Các chủ đầu tư được lựa chọn tham gia thị trường điện hoặc tham gia đấu thầu để ký PPA và phát triển dự án. Đơn vị tổ chức đấu thầu là Bộ Công thương.

Liên quan đến việc EVN từ chối đàm phán giá điện, thành viên Hội đồng năng lượng tái tạo thế giới, TS Trần Văn Bình cho rằng việc đàm phán mua điện không có gì khó khăn, ‘nói khó’ như ở trên là cách né tránh trách nhiệm.

Lãng phí tài nguyên năng lượng và tiền bạc

Theo TS Trần Văn Bình, nói một cách công tâm, EVN được giao nhiệm vụ ký hợp đồng mua bán điện với nhà đầu tư nên việc khai thác, huy động nguồn điện thuộc thẩm quyền của EVN trên cơ sở các thỏa thuận, hợp đồng đã ký giữa các bên và quy định của pháp luật liên quan. 

Trước đây, EVN đại diện nhà nước ký kết mua bán với các nhà đầu tư. Trong hợp đồng có thòng thêm câu với nội dung là bên mua sẽ tiêu thụ hết công suất của nhà đầu tư sản xuất ra với điều kiện khả năng đường truyền tải cho phép. Nay đường truyền tải không cho phép, EVN không mua nữa, nhà đầu tư phải chấp nhận. 

“Theo tôi đánh giá, cách làm này không công bằng bởi một hợp đồng mua bán thì quyền lợi và trách nhiệm 2 bên phải ngang nhau. Đằng này, bên mua lại có quyền cắt, không lấy hàng nữa là không tuân thủ luật mua bán. Như vậy thiếu bình đẳng rồi. 

Thi công lắp đặt điện năng lượng mặt trời ở Bình Định. (Ảnh: Thanh Niên)

Dù vậy, việc EVN kiến nghị trước mắt cho phép các dự án điện gió, điện mặt trời chuyển tiếp tham gia thị trường thanh toán theo giá thị trường điện giao ngay là quá tốt. Ít nhất gỡ khó cho nhà đầu tư lúc này, đặc biệt với những nhà đầu tư đã có sản phẩm để bán. Bất luận thế nào, chính sách phải quyết nhanh, gọn, chứ càng kéo dài nhà đầu tư càng thiệt, lãng phí tài nguyên năng lượng”, ông Bình kết luận.

Theo các chuyên gia, phương án đàm phán giá điện sẽ bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các bên cao hơn, dù EVN vẫn nắm lợi thế lớn vì là khách hàng mua điện duy nhất. 

TS Nguyễn Duy Khiêm (Trường Đại học Quy Nhơn) dẫn chứng, tại Bình Định có một dự án hiện tại đã lắp dựng 12 trụ tua-bin gió, trong đó có 6 trụ đang vận hành với giá FIT còn 6 trụ đang đứng yên vì lý do chưa kịp vận hành trước 30/10/2021. Mỗi tua-bin ước tính có giá hơn 100 tỷ đồng cả năm nay vẫn đứng đó chờ cơ chế giá, rất lãng phí. 

“Những lý do khách quan và chủ quan đều đã và đang gây ảnh hưởng lớn đến tiến trình hòa lưới của các dự án điện tái tạo đúng thời hạn. Theo tôi, những dự án chuyển tiếp nên kiểm tra xác nhận chốt công suất, 2 bên ngồi lại đàm phán sao cho lợi ích hài hòa đôi bên. Việc này cần quyết định sớm, chứ kéo dài gây lãng phí tài nguyên, tiền bạc… Bên cạnh đó, nhà đầu tư sẽ không yên tâm và ảnh hưởng đến tiến trình phát triển năng lượng xanh của đất nước”, ông Khiêm nhận định.

TS Ngô Đức Lâm, nguyên Cục trưởng Cục An toàn kỹ thuật và môi trường (Bộ Công thương), cũng băn khoăn rằng những phương án này vốn đã được bàn thảo rất nhiều trước đây. Vấn đề là doanh nghiệp đang trông chờ một chính sách hợp lý và hài hòa lợi ích 2 bên. Đặc biệt, phương án mà EVN đưa ra liệu có giúp giải tỏa nhanh được công suất điện thừa hay không, và quy trình thủ tục, hành lang pháp lý như thế nào? Đây là những điều EVN cũng cần thông tin rõ hơn.

Theo thống kê của EVN, hiện số dự án điện gió và điện mặt trời đã vận hành chiếm gần 27% tổng công suất đặt toàn hệ thống, trong đó có 16.545MW điện mặt trời mặt đất, mái nhà và 4.126MW điện gió.

Lũy kế 8 tháng đầu năm, sản lượng điện toàn hệ thống đạt hơn 181,92 tỷ kWh, tăng 5% so với cùng kỳ năm 2021. Trong đó, huy động từ năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió, điện sinh khối) đạt khoảng 25 tỷ kWh (khoảng 75% đến từ điện mặt trời, số còn lại đến từ điện gió). Mức sản lượng này chiếm gần 14% lượng điện toàn hệ thống.

Vũ Tuấn (t/h)

Ad will display in 09 seconds

Thế nào là Tà đạo?

Ad will display in 09 seconds

Vì sao nói: Phụ nữ càng dịu dàng như nước, đàn ông sẽ càng thành đạt?

Ad will display in 09 seconds

Bí ẩn cao tăng Ấn Độ thọ 1072 tuổi

Ad will display in 09 seconds

Bài phát biểu của TT Trump trước toàn thể người dân Mỹ từ Nhà Trắng ngày 8/1/2019

Ad will display in 09 seconds

Truyền thuyết canh Mạnh Bà

Ad will display in 09 seconds

Vì sao nói đời là bể khổ, Phật đà khai thị 4 điều này

Ad will display in 09 seconds

Sự thật về sổ sinh tử giúp Diêm Vương xử án

Ad will display in 09 seconds

Bí ẩn dự án du hành thời không Montauk

Ad will display in 09 seconds

Những người biết bay đang sở hữu bí mật gì?

Ad will display in 09 seconds

Trước khi đại náo Thiên Cung Tôn Ngộ Không là người như thế nào?

  • Thế nào là Tà đạo?

    Thế nào là Tà đạo?

  • Vì sao nói: Phụ nữ càng dịu dàng như nước, đàn ông sẽ càng thành đạt?

    Vì sao nói: Phụ nữ càng dịu dàng như nước, đàn ông sẽ càng thành đạt?

  • Bí ẩn cao tăng Ấn Độ thọ 1072 tuổi

    Bí ẩn cao tăng Ấn Độ thọ 1072 tuổi

  • Bài phát biểu của TT Trump trước toàn thể người dân Mỹ từ Nhà Trắng ngày 8/1/2019

    Bài phát biểu của TT Trump trước toàn thể người dân Mỹ từ Nhà Trắng ngày 8/1/2019

  • Truyền thuyết canh Mạnh Bà

    Truyền thuyết canh Mạnh Bà

  • Vì sao nói đời là bể khổ, Phật đà khai thị 4 điều này

    Vì sao nói đời là bể khổ, Phật đà khai thị 4 điều này

  • Sự thật về sổ sinh tử giúp Diêm Vương xử án

    Sự thật về sổ sinh tử giúp Diêm Vương xử án

  • Bí ẩn dự án du hành thời không Montauk

    Bí ẩn dự án du hành thời không Montauk

  • Những người biết bay đang sở hữu bí mật gì?

    Những người biết bay đang sở hữu bí mật gì?

  • Trước khi đại náo Thiên Cung  Tôn Ngộ Không là người như thế nào?

    Trước khi đại náo Thiên Cung Tôn Ngộ Không là người như thế nào?

x