• TINHHOANET

Bí mật chôn cất “Quý bà màu đỏ” cách đây 18.700 năm được làm sáng tỏ

Hài cốt của người phụ nữ nhuốm màu đất son đỏ và được chôn cùng với hoa khoảng 18.700 năm trước đây, trong một hang động ở miền Bắc Tây Ban Nha, được cho là của một người sống vất vả. Tuy nhiên, cô có thể là người được đặc biệt coi trọng vì không có sự chôn cất kỹ lưỡng nào được tìm thấy vào thời kỳ này ở châu Âu.

Các nhà khảo cổ khai quật nơi chôn cất của Red Lady trong năm 2010 (Wikipedia Commons)

Các nhà nghiên cứu đã khai quật hang động nơi cô được chôn cất và gọi cô với cái tên Red Lady (Quý bà màu đỏ) của động Miron. Nhóm đã công bố trong tháng này rằng họ đã tìm thấy một hình khắc tam giác trên một khối đá vôi lớn dùng để đánh dấu ngôi mộ. Theo họ, hình khắc đó đại diện cho xương mu nữ.

Tạp chí New Scientist cho biết, đây là khu chôn cất của nền văn hóa Magdalenian đầu tiên được tìm thấy trên bán đảo Iberia sau 150 tìm kiếm. Thời kỳ Magdalenian ở châu Âu kéo dài từ 19.000 năm đến 11.000 năm. Người phụ nữ đã sống trong suốt thời kỳ Băng Hà.

Một bản tóm tắt bài viết của các nhà nghiên cứu gửi tờ Tạp chí Khoa học Khảo cổ số Tháng 3/2015, và được đăng tại web ResearchGate nói:

Việc chôn cất cô có thể đã được đánh dấu trên đá để báo hiệu đó là một người nữ, một khối lớn đất son đỏ nằm gần bộ hài cốt của cô gái, và có dấu chạm khắc trên tường của hang động lân cận, lớp đất chôn được trộn với đất màu son đỏ giàu hematit được lấy từ một nơi không thuộc địa phương này. Màu vàng nâu được tạo thành chứng minh cho ‘nghi lễ mai táng’. Mộ phần bị xáo trộn bởi một động vật ăn thịt có kích cỡ một con sói sau khi xác chết đã bị phân hủy. Sau đó, người ta đã đặt giả thuyết rằng người đời sau đã đánh dấu bộ xương và đem chôn cất lại sau khi họ (hay các động vật ăn thịt) đã lấy đi phần hộp sọ và phần lớn các xương dài lớn.

Một bức ảnh cho thấy xương hàm của người phụ nữ có hầu hết răng.

Nhà nghiên cứu hàng đầu là Lawrence Straus thuộc Đại học New Mexico Hoa Kỳ, đã cùng sinh viên khai quật nhiều di tích thời kỳ đồ đá trên khắp Châu Âu trong 38 năm. Đồng Giám đốc dự án là Manuel González Morales của Viện nghiên cứu thời tiền sử Cantabria.

Lawrence Straus đang làm việc tại hang động ở Cantabria, Tây Ban Nha

Từ 1996, ông đã nghiên cứu về hang động EI Mirón ở Cantabria, Tây Ban Nha, trong khoảng thời gian từ thời đại của người Mousterian (cách đây 41.000 năm trước, thời gian cuối của người Neanderthals) đến thời đại Đồ Đồng (3.500 năm trước)“, theo một thông cáo báo chí từ UNM.

Ngoài hài cốt người phụ nữ, được tìm thấy vào 2010-2011, các nhà khảo cổ khai quật hang động tìm thấy những chiếc răng sữa của một đứa trẻ, hàng ngàn đồ tạo tác bằng đá và xương của dê rừng, hươu đỏ và cá. Họ cũng tìm thấy nhiều gạc hươu nai vuốt nhọn, kim châm bằng xương và chuỗi hạt làm bằng răng động vật và vỏ sò được đục lỗ.

Một bản sao của một bức tranh tại hang động Magdalenian ở Pháp miêu tả một con bò rừng, loại động vật có rất nhiều ở châu Âu (HTO/Wikipedia Commons)

Bách khoa toàn thư Britanica nói rằng, người thuộc nền văn hóa Magdalenian sống cùng thời gian với đàn bò rừng bizon, tuần lộc và ngựa hoang. Họ có một cuộc sống bán định cư và nguồn thực phẩm khá dồi dào. Họ trú ẩn trong những hang đá, hang động và những chỗ ở lớn vào vào đông và lều trong mùa hè. Họ săn bắt động vật bằng bẫy, lưới và giáo.

Bách khoa toàn thư cho biết: “Sự phát triển các hình thức nghệ thuật và trang trí diễn ra trong thời gian nhàn nhã của người Magdalenian. Họ cũng trải qua giai đoạn bùng nổ dân số, với số người sống ở các làng ven sông từ 400 đến 600. Ước tính cho thấy dân số của Pháp tăng từ khoảng 15.000 người trong thời Solutrean đến thời người Magdalenian thì vượt quá 50.000 người

Sự phân bố của người Homo Sapiens trong suốt thời kỳ văn minh Magdalenian, từ 19.000 năm đến 12.000 trước (Wikimedia Commons)

Về người phụ nữ đã chết trong khoảng 35 và 40 tuổi, Straus và các đồng nghiệp của mình đã mô tả:

“Cô đã sống trong môi trường lạnh giá và không có mui che trong thời kỳ Oldest Dryas, với cuộc sống chủ yếu dựa vào săn bắn dê rừng, hươu đỏ, cá hồi và thu lượm trái cây, cả một số hạt cây tinh bột và nấm. Công nghệ sử dụng bao gồm sản xuất và sử dụng các công cụ bằng đá, vũ khí được làm từ đá lửa ở nơi khác hay địa phương, cùng với đầu nhọn sừng hươu dùng để phóng và kim làm từ xương. Việc mai táng được đánh dấu bằng đá chạm khắc mô tả một nhân vật nữ.”

Kiến thức khảo cổ đã có nhưng bước tiến vượt bậc, những các nhà khoa học vẫn còn nhiều nghiên cứu cần phải thực hiện để nắm bắt trọn vẹn cuộc sống và nghi lễ mai táng của con người thời kỳ đồ đá cũ.

Thanh Phong – Dịch từ Ancient Origins

x