Các tàu chiến của Mỹ và Trung Quốc đã chạm mặt ở gần biển Đông vào tháng 9/2018. Các chuyên gia quân sự cho rằng, đây chính là động thái khiêu khích nhất trong lịch sử Trung Quốc.

Chạm mặt tàu chiến Mỹ tại biển Đông: Động thái khiêu khích nhất trong lịch sử Trung Quốc
 Tàu khu trục tên lửa USS Decatur (DDG-73) hoạt động tại Biển Đông vào ngày 13/10/2016. (Ảnh: Hải quân Hoa Kỳ)

Tàu khu trục lớp Clemson của Mỹ (USS Detacur) vào ngày 30/9/2018 khi đang thực hiện nhiệm vụ tự do gần đảo Nam Huân tiêu (Gaven Reefs hay đá Ga Ven) ở Biển Đông thì gặp tàu khu trục Lữ Dương (Luyang Destroyer) đến quấy rối, khoảng cách gần nhất của hai tàu chiến khoảng 41m.

Theo các tài liệu nội bộ mà tờ SCMP nhận được từ bộ quốc phòng Anh, lúc đó tàu khu trục Lữ Dương đã đưa ra cảnh cáo trước khi tiếp cận về phía tàu khu trục USS Detacur: “Các người đang trên tuyến đường nguy hiểm, nếu không đổi hướng, tàu chiến của các người sẽ phải lãnh hậu quả”.

Tàu USS Detacur đáp trả: “Chúng tôi chỉ đi ngang qua và không gây hại gì”. Bất chấp điều đó, tàu Lữ Dương không ngừng hành vi khiêu khích, tiếp tục hướng về phía tàu khu trục của Mỹ. Cuối cùng tàu khu trục của Mỹ phải đổi hướng đi, tránh nguy cơ va chạm.

Lúc đó hạm đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ (US Pacific Fleet) đã đưa ra tuyên bố rằng, tàu khu trục Trung Quốc “đã thực hiện một hành động không an toàn và chuyên nghiệp ở khu vực gần rạn san hô Nam Huân ở biển Đông”.

Trong đoạn băng ghi hình mà Bộ Quốc phòng Anh cung cấp, có thể nghe thấy rõ ràng một thủy thủ trên tàu nói: “Tàu chiến Trung Quốc đang có ý đồ ép buộc chúng ta rời khỏi tuyến đường”.

Collin Koh, chuyên gia an toàn hàng hải tại đại học công nghệ Nam Dương ở Singapore đã đăng tải lên Twitter, trong đoạn băng ghi hình này, ông nhận thấy rằng tàu chiến Hoa Kỳ đã bố trí tấm chắn phòng hộ trên boong tàu để giảm thiểu lực tác động của vụ va chạm, từ sự việc này có thể thấy rằng, đó “hiển nhiên là vì mục đích chuẩn bị để ứng phó với những va chạm có thể xảy ra”.

Bill Hayton, trợ lý nghiên cứu dự án châu Á Thái Bình Dương tại Chatham House (có thể gọi là viện nghiên cứu chiến lược hoàng gia Anh) nói rằng, hành động của tàu chiến Trung Quốc có thể là “quyết định có chủ ý” nhằm “gia tăng mức độ đối đầu giữa hai bên”.

ẢNH: Ảnh của Hải quân Hoa Kỳ thu được bởi gcaptain.com của USS Decaturs gặp phải một tàu chiến Trung Quốc vào ngày 30 tháng 9 năm 2018.

Hayton nói: “Theo như tôi được biết, đây là lần đầu tiên chúng ta nghe thấy Trung Quốc có thái độ đe dọa các tàu chiến Hoa Kỳ như thế này. Trong quá khứ, Trung Quốc chỉ thường nói theo kiểu ‘các người đang vào vùng biển của Trung Quốc, hãy rời đi’. Tôi cho rằng, đây là lần đầu tiên chúng ta nghe Trung Quốc nói rằng ‘phải lãnh hậu quả’, Trung Quốc dường như đang tăng cường mức độ đe dọa”. Ông còn nói rằng, Trung Quốc sở dĩ làm như vậy với mục đích cảnh cáo Hoa Ky, giống như Anh và Australia.

Theo Hayton, nếu không có sự đồng ý của Washington, Bộ Quốc phòng Anh không thể cung cấp chi tiết thông tin vụ việc. “Vì vậy, tôi sẽ giải thích mục đích của hành động này, đó chính là để bộc lộ rõ ràng hành vi xấu của Trung Quốc tại biển Đông”.

Biên tập viên Ankit Panda của tờ tạp chí thời sự “The Diplomat” Hoa Kỳ đã tải bức ảnh hai tàu chiến của Trung – Mỹ tiếp cận lẫn nhau lên Twitter, và nói rằng sự việc này “trong lịch sử thì đây là hành động mang ý đồ quấy nhiễu trực tiếp và nguy hiểm nhất đối với hải quân Hoa Kỳ trên hành trình ở biển Đông của hải quân Trung Quốc”.

CNN hôm 3/11 đưa tin, theo thống kê quân sự của Hoa Kỳ, từ năm 2016 đến nay, hải quân Hoa Kỳ đã từng 18 lần đối mặt với sự tiếp cận thiếu an toàn hoặc không chuyên nghiệp đến từ Trung Quốc.

Phát ngôn viên hạm đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ Nate Christensen nói với CNN: “Hồ sơ của chúng tôi cho thấy, kể từ năm 2016 đến nay, chúng tôi đã có 19 lần đối mặt với sự tiếp cận không an toàn hoặc không chuyện nghiệp đến từ Trung Qốc và Nga, trong đó riêng với Trung Quốc là 18 lần, với Nga chỉ duy nhất 1 lần”.

Christensen chỉ ra rằng, 18 vụ việc trong hồ sơ chỉ là đối với hải quân, mà trong cùng thời gian đó, không quân cũng có ít nhất 1 cuộc chạm trán tương tự.

Christensen nói: “Chúng tôi sẽ tiếp tục đóng quân tại khu vực này để thể hiện cam kết của chúng tôi về sự tự do và mở cửa đối với khu vực Ấn Độ Dương -Thái Bình Dương, đồng thời cho thấy rằng, hải quân Hoa Kỳ sẽ tiếp tục giương buồm di chuyển và tác nghiệp ở bất kỳ nơi nào mà luật pháp quốc tế cho phép”.

Đô đốc John Richardson, Tư lệnh Hải quân Mỹ, đầu tháng 11 cũng dự báo khả năng tiếp tục xảy ra các trường hợp hải quân hai nước chạm trán trong vùng biển khu vực. Ông cho rằng, Trung Quốc đang mở rộng hoạt động một cách chiến lược, gia tăng mật độ hoạt động của hải quân.

Ông cũng nhận định rằng, các bên cần tuân thủ đúng quy trình liên lạc giữa các lực lượng hải quân, duy trì tính chuyên nghiệp và tránh rủi ro trên biển, đảm bảo sự đi lại an toàn trên vùng biển quan trọng.

Tuệ Tâm, theo Epoch Times